<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X35n0652"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 652 金刚三昧经通宗记</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 652 金刚三昧经通宗记</title> <author>淸 <g ref="#CB08652">寂</g>震述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>12卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">652</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚三昧经通宗记</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00014"> <charName>CBETA CHARACTER CB00014</charName> <mapping cb:dec="983054" type="PUA">U+F000E</mapping> <mapping type="unicode">U+246D3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(壳-一)/牛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00727"> <charName>CBETA CHARACTER CB00727</charName> <mapping cb:dec="983767" type="PUA">U+F02D7</mapping> <mapping type="unicode">U+38A1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>奖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[将/廾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01403"> <charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName> <mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping> <mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02206"> <charName>CBETA CHARACTER CB02206</charName> <mapping cb:dec="985246" type="PUA">U+F089E</mapping> <mapping type="unicode">U+246D7</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[声-耳+牛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08652"> <charName>CBETA CHARACTER CB08652</charName> <mapping cb:dec="991692" type="PUA">U+F21CC</mapping> <mapping type="unicode">U+279CC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[諔-又]</value></charProp></char> <char xml:id="CB11237"> <charName>CBETA CHARACTER CB11237</charName> <mapping cb:dec="994277" type="PUA">U+F2BE5</mapping> <mapping type="unicode">U+2D3DF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>墟</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[壉-豕+丘]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18120"> <charName>CBETA CHARACTER CB18120</charName> <mapping cb:dec="1001160" type="PUA">U+F46C8</mapping> <mapping type="unicode">U+2A853</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*昆]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18124"> <charName>CBETA CHARACTER CB18124</charName> <mapping cb:dec="1001164" type="PUA">U+F46CC</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[米-木+八]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-29T11:40:44"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0254a" n="0254a"/> <lb ed="X" n="0254a01"/> <lb ed="X" n="0254a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 652-A 金刚三昧经序</cb:mulu><head>No. 652-A <lb ed="X" n="0254a03"/><lb ed="R055" n="0445a01"/> 金刚三昧经序</head> <lb ed="X" n="0254a04"/> <lb ed="X" n="0254a05"/><lb ed="R055" n="0445a02"/><byline cb:type="author"><name role="" type="person">天台山</name>华顶嗣祖沙门 <g ref="#CB08652">寂</g>震 述</byline> <lb ed="X" n="0254a06"/><lb ed="R055" n="0445a03"/><p xml:id="pX35p0254a0601">金刚三昧经者。一乘圆顿之教。诸<persName>佛</persName>真实之宗。妙绝 <lb ed="X" n="0254a07"/><lb ed="R055" n="0445a04"/>群经。赅罗万法。废权显实。大收法花殿後之功。寄灭 <lb ed="X" n="0254a08"/><lb ed="R055" n="0445a05"/>谈常。先展涅槃锋前之阵。特畅五时玄旨。博施上味 <lb ed="X" n="0254a09"/><lb ed="R055" n="0445a06"/>醍醐。诸地顿超。只在事先一觉。群生共得。奚分中下 <lb ed="X" n="0254a10"/><lb ed="R055" n="0445a07"/>二根。凡圣位齐。智愚道一。诚菩萨利生秘钥。乃众生 <lb ed="X" n="0254a11"/><lb ed="R055" n="0445a08"/>成<persName>佛</persName>要枢。以法印心。无以尙矣。真修密行。其在斯乎。 <lb ed="X" n="0254a12"/><lb ed="R055" n="0445a09"/>始自灵山示默全機独露无言。苾刍代宣。唱偈力为 <lb ed="X" n="0254a13"/><lb ed="R055" n="0445a10"/>劝问。由兹发起。依智咸兴。解脱启无相法门。悟般若 <lb ed="X" n="0254a14"/><lb ed="R055" n="0445a11"/>迥超乎三界。心王证无生法忍。泯言说默契于一心。 <lb ed="X" n="0254a15"/><lb ed="R055" n="0445a12"/>无住获本觉之利转。诸识而性海无波。大力入实际 <lb ed="X" n="0254a16"/><lb ed="R055" n="0445a13"/>之<g ref="#CB11237">墟</g>。具智辨而心源流净。得真性体空。鹙子以满地 <lb ed="X" n="0254a17"/><lb ed="R055" n="0445a14"/>而独任。入<persName>如来</persName>藏海。梵行以等觉而自居。总持为诸 <lb ed="X" n="0254a18"/><lb ed="R055" n="0445a15"/>品義宗。妙观圆成正觉。品末示弘通法眼。嘱累唯有 <lb ed="X" n="0254a19"/><lb ed="R055" n="0445a16"/>斯经。信乎得之者。他外永绝希求。悟之者。本末咸归 <lb ed="X" n="0254a20"/><lb ed="R055" n="0445a17"/>一致。观其原始要终。条分缕析。如华贯为鬘。灿烂可 <lb ed="X" n="0254a21"/><lb ed="R055" n="0445a18"/>观。珠走于盘。光<g ref="#CB08504">焰</g>难瞩。自得诸<persName>佛</persName>护念。不入馀众生 <lb ed="X" n="0254a22"/><lb ed="R055" n="0445b01"/>手。是故久扃秘藏。弗妄宣传。知之者希。闻亦难信。矧 <lb ed="X" n="0254a23"/><lb ed="R055" n="0445b02"/>夫文奇義密。语简理备。仅万有一千五百言。而统乎 <lb ed="X" n="0254a24"/><lb ed="R055" n="0445b03"/>一大藏教之義海。又且能摄不立文字别传之宗。斯 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0254b" n="0254b"/> <lb ed="X" n="0254b01"/><lb ed="R055" n="0445b04"/>诚为像法中。出世之良导者也。震幸遇圣言。深心研 <lb ed="X" n="0254b02"/><lb ed="R055" n="0445b05"/>究。虽罔窥幽秘。而矢愿流通。定此生他生之法程。为 <lb ed="X" n="0254b03"/><lb ed="R055" n="0445b06"/>利<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b0301" n="0254b0301"/><anchor xml:id="beg0254b0301" n="0254b0301"/>己<anchor xml:id="end0254b0301"/>利人之妙行。愿见者闻者。顿悟心空。今世後世。 <lb ed="X" n="0254b04"/><lb ed="R055" n="0445b07"/>永霑法乳云尔。</p> <lb ed="X" n="0254b05"/><lb ed="R055" n="0445b08"/> <lb ed="X" n="0254b06"/><lb ed="R055" n="0445b09"/><cb:div type="w"><head>辨字音義<note place="inline">凡实体疑似及转音者。先为注明。以便检阅</note></head> <lb ed="X" n="0254b07"/><lb ed="R055" n="0445b10"/><cb:div type="note"><entry><form>祇</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b0702" cb:place="inline"><note place="inline">音支。但也。只如只有。皆用此。今为只非。又音岐。神祇也。凡祗夜祇陀本此</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>抵</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b0731" cb:place="inline"><note place="inline">音止。侧也击也。抵对 <lb ed="X" n="0254b08"/><lb ed="R055" n="0445b11"/>之抵。当用此。盖以手击节而对。今作只祇皆误</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>别</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b0820" cb:place="inline"><note place="inline">便入声为别。异别離之别。又音鼈。为分别辨别之别</note>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0254b09"/><lb ed="R055" n="0445b12"/><entry><form>称</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b0902" cb:place="inline"><note place="inline">凡称誉称歎。则平声。凡名称相称。则去声</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>行</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b0919" cb:place="inline"><note place="inline">如行止运行音衡。德行言行音幸。行列行布音杭。行 <lb ed="X" n="0254b10"/><lb ed="R055" n="0445b13"/>其事以利人音恨</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>解</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1009" cb:place="inline"><note place="inline">几结解解说则上声。又去声音械。晓也。如晓了自脱曰解脱。晓悟其義曰解義</note>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0254b11"/><lb ed="R055" n="0445b14"/><entry><form>治</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1102" cb:place="inline"><note place="inline">池稚二音。凡未治而治之则平声。<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b1101" n="0254b1101"/><anchor xml:id="beg0254b1101" n="0254b1101"/>已<anchor xml:id="end0254b1101"/>治之治则去声</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>切</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1123" cb:place="inline"><note place="inline">音窃。是切当真切之切又去声音砌。众也。 <lb ed="X" n="0254b12"/><lb ed="R055" n="0445b15"/>又大凡也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>離</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1206" cb:place="inline"><note place="inline">凡别離支離。皆平声。又去声音利。渐相违也。離欲離垢皆从此</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>旋</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1231" cb:place="inline"><note place="inline">如周旋折旋旋转皆 <lb ed="X" n="0254b13"/><lb ed="R055" n="0445b16"/>平声。又去声乃逐旋之旋</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>度</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1312" cb:place="inline"><note place="inline">济渡之度则去声。又入声音铎。计度之度</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>那</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1329" cb:place="inline"><note place="inline">懦平声。禅那檀那从此。又 <lb ed="X" n="0254b14"/><lb ed="R055" n="0445b17"/>上声奴可切。为那裡那事之那。又上声。奴卧切。语馀之声也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>养</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1425" cb:place="inline"><note place="inline">下奉上曰养。则去声。生养蓄养自养 <lb ed="X" n="0254b15"/><lb ed="R055" n="0445b18"/>皆上声</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>去</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1505" cb:place="inline"><note place="inline">来去则去声除去则上声</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>语</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1516" cb:place="inline"><note place="inline">上声。言语也。又以言告人曰语。即去声</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0254b16"/> <lb ed="X" n="0254b17"/> <lb ed="X" n="0254b18"/> <lb ed="X" n="0254b19"/> <lb ed="X" n="0254b20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 652-B 金刚三昧经通宗记序</cb:mulu><head>No. 652-B <lb ed="X" n="0254b21"/><lb ed="R055" n="0446a01"/> 金刚三昧经通宗记序</head> <lb ed="X" n="0254b22"/> <lb ed="X" n="0254b23"/><lb ed="R055" n="0446a02"/><byline cb:type="author">堪忍学人 魏学渠 撰</byline> <lb ed="X" n="0254b24"/><lb ed="R055" n="0446a03"/><p xml:id="pX35p0254b2401">予阅首楞严经。观世音菩萨言。我昔供养观音<persName>如来</persName>。 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0254c" n="0254c"/> <lb ed="X" n="0254c01"/><lb ed="R055" n="0446a04"/>彼<persName>佛</persName>授我如幻金刚三昧。得悟耳根圆通。又云。此方 <lb ed="X" n="0254c02"/><lb ed="R055" n="0446a05"/>真教体。淸净在音闻。言乎东土学道者。定从闻入也。 <lb ed="X" n="0254c03"/><lb ed="R055" n="0446a06"/>自教典西来。三藏十二部。炳然如日星常垂。江河行 <lb ed="X" n="0254c04"/><lb ed="R055" n="0446a07"/>地。舍此。何以为登圣之阶。破暗之烛哉。初祖直指人 <lb ed="X" n="0254c05"/><lb ed="R055" n="0446a08"/>心。见性成<persName>佛</persName>。超越渐次。捷成圆顿。宗风弘畅。大乘有 <lb ed="X" n="0254c06"/><lb ed="R055" n="0446a09"/>人。二家幷立。宗盛教衰。而一知半解。未见实相。宗亦 <lb ed="X" n="0254c07"/><lb ed="R055" n="0446a10"/>凌迟矣。参禅者。求之于機缘。习教者。求之于<persName>佛</persName>语。機 <lb ed="X" n="0254c08"/><lb ed="R055" n="0446a11"/>缘固能悟入。<persName>佛</persName>语岂便欺人。要使宗教融通。自然圆 <lb ed="X" n="0254c09"/><lb ed="R055" n="0446a12"/>顿立至。紫柏老人有云。习教以<persName>佛</persName>语为本。明宗以機 <lb ed="X" n="0254c10"/><lb ed="R055" n="0446a13"/>缘为本。弘阐宗教。以道德为本。以戒行辅之。以学问 <lb ed="X" n="0254c11"/><lb ed="R055" n="0446a14"/>大之。不尔。踞法王之座。披<persName>如来</persName>之衣。而传我<persName>佛</persName>之言 <lb ed="X" n="0254c12"/><lb ed="R055" n="0446a15"/>者。所谓狐嘷耳。予佩斯言者久。而未见其人。闻有仁 <lb ed="X" n="0254c13"/><lb ed="R055" n="0446a16"/>山大师。为当今龙象。私心向往之。癸亥仲冬。过天平 <lb ed="X" n="0254c14"/><lb ed="R055" n="0446a17"/>之白雲古寺。猝遇之。萧然数椽。敝衣粝食。澹如也。谈 <lb ed="X" n="0254c15"/><lb ed="R055" n="0446a18"/>次。出所为金刚三昧通宗记见示。读一二则。文俭義 <lb ed="X" n="0254c16"/><lb ed="R055" n="0446b01"/>豐。指约理该。正如取大海中水。一滴而味具百川矣。 <lb ed="X" n="0254c17"/><lb ed="R055" n="0446b02"/>因以经记相授。而乞予言序其首。经意大约总花严 <lb ed="X" n="0254c18"/><lb ed="R055" n="0446b03"/>法花涅槃大旨。而微言隽语。有类楞严。从闻思修。其 <lb ed="X" n="0254c19"/><lb ed="R055" n="0446b04"/>在是乎。梵经远集。盖以化导群生。使知<persName>佛</persName>道。然虑其 <lb ed="X" n="0254c20"/><lb ed="R055" n="0446b05"/>著有也。初祖面壁。不立文字。虑其著无也。则天台贤 <lb ed="X" n="0254c21"/><lb ed="R055" n="0446b06"/>首为疏为钞。不惮条分缕析。以为之说。今师之作是 <lb ed="X" n="0254c22"/><lb ed="R055" n="0446b07"/>记也。慈悲心切。务令宗雷大振。教雨滂沱。不著有。不 <lb ed="X" n="0254c23"/><lb ed="R055" n="0446b08"/>著无。不著有不可得。不著无不可得。不著有无亦不 <lb ed="X" n="0254c24"/><lb ed="R055" n="0446b09"/>可得。则<persName>佛</persName>语在是。機缘在是。何圆顿之难臻哉。因序 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0255a" n="0255a"/> <lb ed="X" n="0255a01"/><lb ed="R055" n="0446b10"/>以归之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0255a02"/> <lb ed="X" n="0255a03"/> <lb ed="X" n="0255a04"/> <lb ed="X" n="0255a05"/> <lb ed="X" n="0255a06"/> <lb ed="X" n="0255a07"/> <lb ed="X" n="0255a08"/> <lb ed="X" n="0255a09"/><lb ed="R055" n="0446b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head>金刚三昧经通宗记目次</head> <lb ed="X" n="0255a10"/><lb ed="R055" n="0446b14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a1001">卷首 <lb ed="X" n="0255a11"/><lb ed="R055" n="0446b15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a1101">序</item><item xml:id="itemX35p0255a1102">悬谈</item> <lb ed="X" n="0255a12"/><lb ed="R055" n="0446b16"/><item xml:id="itemX35p0255a1201">科分<note place="inline">欠之</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0255a13"/><lb ed="R055" n="0446b17"/><item xml:id="itemX35p0255a1301">卷一 <lb ed="X" n="0255a14"/><lb ed="R055" n="0446b18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a1401">序品第一</item></list></item> <lb ed="X" n="0255a15"/><lb ed="R055" n="0447a01"/><item xml:id="itemX35p0255a1501">卷二 <lb ed="X" n="0255a16"/><lb ed="R055" n="0447a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a1601">无相法品第二之上</item></list></item> <lb ed="X" n="0255a17"/><lb ed="R055" n="0447a03"/><item xml:id="itemX35p0255a1701">卷三 <lb ed="X" n="0255a18"/><lb ed="R055" n="0447a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a1801">无相法品第二之中</item></list></item> <lb ed="X" n="0255a19"/><lb ed="R055" n="0447a05"/><item xml:id="itemX35p0255a1901">卷四 <lb ed="X" n="0255a20"/><lb ed="R055" n="0447a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a2001">无相法品第二之下</item></list></item> <lb ed="X" n="0255a21"/><lb ed="R055" n="0447a07"/><item xml:id="itemX35p0255a2101">卷五 <lb ed="X" n="0255a22"/><lb ed="R055" n="0447a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a2201">无生行品卷三</item></list></item> <lb ed="X" n="0255a23"/><lb ed="R055" n="0447a09"/><item xml:id="itemX35p0255a2301">卷六 <lb ed="X" n="0255a24"/><lb ed="R055" n="0447a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a2401">本觉利品第四</item></list></item> <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0255b" n="0255b"/> <lb ed="X" n="0255b01"/><lb ed="R055" n="0447a11"/><item xml:id="itemX35p0255b0101">卷七 <lb ed="X" n="0255b02"/><lb ed="R055" n="0447a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b0201">入实际品第五之上</item></list></item> <lb ed="X" n="0255b03"/><lb ed="R055" n="0447a13"/><item xml:id="itemX35p0255b0301">卷八 <lb ed="X" n="0255b04"/><lb ed="R055" n="0447a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b0401">入实际品第五之下</item></list></item> <lb ed="X" n="0255b05"/><lb ed="R055" n="0447a15"/><item xml:id="itemX35p0255b0501">卷九 <lb ed="X" n="0255b06"/><lb ed="R055" n="0447a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b0601">真性空品第六</item></list></item> <lb ed="X" n="0255b07"/><lb ed="R055" n="0447a17"/><item xml:id="itemX35p0255b0701">卷十 <lb ed="X" n="0255b08"/><lb ed="R055" n="0447a18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b0801"><persName>如来</persName>藏品第七</item></list></item> <lb ed="X" n="0255b09"/><lb ed="R055" n="0447b01"/><item xml:id="itemX35p0255b0901">卷十一 <lb ed="X" n="0255b10"/><lb ed="R055" n="0447b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b1001">总持品第八之上</item></list></item> <lb ed="X" n="0255b11"/><lb ed="R055" n="0447b03"/><item xml:id="itemX35p0255b1101">卷十二 <lb ed="X" n="0255b12"/><lb ed="R055" n="0447b04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b1201">总持品第八之下</item></list></item> <lb ed="X" n="0255b13"/><lb ed="R055" n="0447b05"/><item xml:id="itemX35p0255b1301">卷末 <lb ed="X" n="0255b14"/><lb ed="R055" n="0447b06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b1401">修习行法</item><item xml:id="itemX35p0255b1405">阁笔记</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0255b15"/><lb ed="R055" n="0447b07"/><p xml:id="pX35p0255b1501">金刚三昧经通宗记目次<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0255b16"/> <lb ed="X" n="0255b17"/> <lb ed="X" n="0255b18"/> <lb ed="X" n="0255b19"/> <lb ed="X" n="0255b20"/> <lb ed="X" n="0255b21"/> <lb ed="X" n="0255b22"/> <lb ed="X" n="0255b23"/> <lb ed="X" n="0255b24"/> <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0255c" n="0255c"/> <lb ed="X" n="0255c01"/><lb ed="R055" n="0447b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">品義开合图</cb:mulu><head>品義开合图</head> <lb ed="X" n="0255c02"/><lb ed="R055" n="0447b10"/><p xml:id="pX35p0255c0201"><figure><graphic url="../figures/X/X35p0255_01.gif"/></figure></p></cb:div> <lb ed="X" n="0255c03"/> <lb ed="X" n="0255c04"/> <lb ed="X" n="0255c05"/> <lb ed="X" n="0255c06"/> <lb ed="X" n="0255c07"/> <lb ed="X" n="0255c08"/> <lb ed="X" n="0255c09"/> <lb ed="X" n="0255c10"/> <lb ed="X" n="0255c11"/> <lb ed="X" n="0255c12"/> <lb ed="X" n="0255c13"/> <lb ed="X" n="0255c14"/> <lb ed="X" n="0255c15"/> <lb ed="X" n="0255c16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 652-C 悬谈</cb:mulu><head>No. 652-C <lb ed="X" n="0255c17"/><lb ed="R055" n="0448a01"/> 悬谈</head> <lb ed="X" n="0255c18"/><lb ed="R055" n="0448a02"/> <lb ed="X" n="0255c19"/><lb ed="R055" n="0448a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十门分别</cb:mulu><p xml:id="pX35p0255c1901">夫台教释经。演五重玄義。谓因名显体。由体明宗。 <lb ed="X" n="0255c20"/><lb ed="R055" n="0448a04"/>依宗辨用。後乃发明教相。贤首疏花严。则首启十 <lb ed="X" n="0255c21"/><lb ed="R055" n="0448a05"/>门分别。此二家立教之旨也。今金刚三昧经。具摄 <lb ed="X" n="0255c22"/><lb ed="R055" n="0448a06"/>花严中。後五地奥義。当从十门。略为分演。初教起 <lb ed="X" n="0255c23"/><lb ed="R055" n="0448a07"/>因缘。二藏教分摄。三義理幽深。四法被機宜。五宗 <lb ed="X" n="0255c24"/><lb ed="R055" n="0448a08"/>分体用。六教迹前後。七翻译时代。八疏註感通。九 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0256a" n="0256a"/> <lb ed="X" n="0256a01"/><lb ed="R055" n="0448a09"/>解释经题。十疏義通宗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0256a02"/><lb ed="R055" n="0448a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">初教起因缘</cb:mulu><p xml:id="pX35p0256a0201">初教起因缘者。我<persName>佛</persName>出世。说经三百馀会。只为一大 <lb ed="X" n="0256a03"/><lb ed="R055" n="0448a11"/>事因缘。开发一切众生。入<persName>佛</persName>智地故。正如东土圣人。 <lb ed="X" n="0256a04"/><lb ed="R055" n="0448a12"/>垂六经以示後世之意。同也。六经者。易。极深研幾。 <lb ed="X" n="0256a05"/><lb ed="R055" n="0448a13"/>著天地阴阳四时五行之理。书。纪圣王治天下之 <lb ed="X" n="0256a06"/><lb ed="R055" n="0448a14"/>事。诗。敦人伦。美教化。移风易俗。礼。以经纪伦序。乐。 <lb ed="X" n="0256a07"/><lb ed="R055" n="0448a15"/>以发天地之至和。春秋。惩恶劝善。推三代之德。而 <lb ed="X" n="0256a08"/><lb ed="R055" n="0448a16"/>为天下仪表。此治世之事也。今<persName>如来</persName>为出世大事。 <lb ed="X" n="0256a09"/><lb ed="R055" n="0448a17"/>观機逗教。自浅至深。于四十九年。说一代时教。皆 <lb ed="X" n="0256a10"/><lb ed="R055" n="0448a18"/>有缘起。如始初成道。在寂灭道场中。为四十一位 <lb ed="X" n="0256a11"/><lb ed="R055" n="0448b01"/>法身大士。及夙世根熟。天龙八部。一时围绕。<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0256a12"/><lb ed="R055" n="0448b02"/>现千丈卢舍那身。为说十住。十行。十迴向。十地。及 <lb ed="X" n="0256a13"/><lb ed="R055" n="0448b03"/>等妙二觉法。名曰花严。是为大化之始。贤首判为 <lb ed="X" n="0256a14"/><lb ed="R055" n="0448b04"/>一乘圆教。台教判为顿教。又谓兼别说圆。如经中 <lb ed="X" n="0256a15"/><lb ed="R055" n="0448b05"/>初发心时便成正觉。为圆機而说圆教。又处处说 <lb ed="X" n="0256a16"/><lb ed="R055" n="0448b06"/>行布次第。为权機而说别教也。当时二乘声闻。犹 <lb ed="X" n="0256a17"/><lb ed="R055" n="0448b07"/>如聋聩。不闻不见。所以法花经云。我始坐道场。观 <lb ed="X" n="0256a18"/><lb ed="R055" n="0448b08"/>树经行。思惟三七。寻念过去诸<persName>佛</persName>。皆以方便。说三 <lb ed="X" n="0256a19"/><lb ed="R055" n="0448b09"/>乘法。由是为诸众生。脱珍著弊。说四阿含<note place="inline">此云无比</note>法。 <lb ed="X" n="0256a20"/><lb ed="R055" n="0448b10"/>初增壹阿含。明人天因果。二中阿含。明真寂深義。 <lb ed="X" n="0256a21"/><lb ed="R055" n="0448b11"/>三杂阿含。明诸禅定。四长阿含。明四谛法。贤首判 <lb ed="X" n="0256a22"/><lb ed="R055" n="0448b12"/>为小教。台教判为藏教。为第二鹿苑时。其次弹偏 <lb ed="X" n="0256a23"/><lb ed="R055" n="0448b13"/>斥小。歎大褒圆。故说维摩。思益。楞伽。解深密。金光 <lb ed="X" n="0256a24"/><lb ed="R055" n="0448b14"/>明。勝鬘等经。四十馀部。台教谓之第三方等时。于 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0256b" n="0256b"/> <lb ed="X" n="0256b01"/><lb ed="R055" n="0448b15"/>中廣谈四教<note place="inline">即藏通别圆</note>曰方。均被众機曰等。贤首判 <lb ed="X" n="0256b02"/><lb ed="R055" n="0448b16"/>为顿教。再次说般若等经。贤首判为大乘始教。台 <lb ed="X" n="0256b03"/><lb ed="R055" n="0448b17"/>教判为第四时。法花合涅槃。为第五时。贤首判为 <lb ed="X" n="0256b04"/><lb ed="R055" n="0448b18"/>大乘终教。然法花。授记声闻作<persName>佛</persName>。涅槃明<persName>佛</persName>性常 <lb ed="X" n="0256b05"/><lb ed="R055" n="0449a01"/>住義。以终大乘之始也。今此经。实乃和会一大藏 <lb ed="X" n="0256b06"/><lb ed="R055" n="0449a02"/>教。五时五味之法。亦可解分八<note place="inline">台教分顿渐秘密不定藏通别圆也</note> <lb ed="X" n="0256b07"/><lb ed="R055" n="0449a03"/>分五<note place="inline">贤首分小始终顿圆也</note>之诤。所以非藏。非通。非别。于中 <lb ed="X" n="0256b08"/><lb ed="R055" n="0449a04"/>即渐而顿。即顿而圆。即始而终。即权而实。俾利钝 <lb ed="X" n="0256b09"/><lb ed="R055" n="0449a05"/>咸得。小大共证者也。又此经缘起之義有五。一为 <lb ed="X" n="0256b10"/><lb ed="R055" n="0449a06"/>现在地位菩萨。深入一乘。知<persName>佛</persName>法纲领故。二为将 <lb ed="X" n="0256b11"/><lb ed="R055" n="0449a07"/>来学般若菩萨。顿超後五地。得等妙二觉法故。三 <lb ed="X" n="0256b12"/><lb ed="R055" n="0449a08"/>为令末世众生。得修行径捷法程。位位圆摄故。四 <lb ed="X" n="0256b13"/><lb ed="R055" n="0449a09"/>为欲显示一味真实无上醍醐。真菩萨乘故。五为 <lb ed="X" n="0256b14"/><lb ed="R055" n="0449a10"/>欲断除文句言说。会教通宗。得一念相应妙慧。悟 <lb ed="X" n="0256b15"/><lb ed="R055" n="0449a11"/>实義故。如花严合论云。一念相应。一念成<persName>佛</persName>。一日 <lb ed="X" n="0256b16"/><lb ed="R055" n="0449a12"/>相应。一日成<persName>佛</persName>。不须劫数渐次而修。有此五義。乃 <lb ed="X" n="0256b17"/><lb ed="R055" n="0449a13"/>说是经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0256b18"/><lb ed="R055" n="0449a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">二藏教分摄</cb:mulu><p xml:id="pX35p0256b1801">二藏教分摄者。既明缘起。须知<persName>如来</persName>所说教義。总摄 <lb ed="X" n="0256b19"/><lb ed="R055" n="0449a15"/>三藏十二分教中<note place="inline">旧称十二部经</note>。今此金刚三昧。本是修 <lb ed="X" n="0256b20"/><lb ed="R055" n="0449a16"/>多罗藏<note place="inline">即经藏</note>。然经中言三聚戒。则摄律藏。其始末 <lb ed="X" n="0256b21"/><lb ed="R055" n="0449a17"/>酬问。皆辨核深理。则又兼摄论藏。故三藏俱摄也。 <lb ed="X" n="0256b22"/><lb ed="R055" n="0449a18"/>十二分教中。此经兼摄九分。如直示一乘实相。是 <lb ed="X" n="0256b23"/><lb ed="R055" n="0449b01"/>契经法本。偈语问答。義不褈复。是孤起颂。<persName>如来</persName>出 <lb ed="X" n="0256b24"/><lb ed="R055" n="0449b02"/>定宣示。是自说。菩萨发问。是因缘为末世众生。廣 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0256c" n="0256c"/> <lb ed="X" n="0256c01"/><lb ed="R055" n="0449b03"/>说一味之法。得廣大利乐。是方廣。授舍利弗成菩 <lb ed="X" n="0256c02"/><lb ed="R055" n="0449b04"/>提记。是授记。向所未说今乃说。是未曾有。以喩合 <lb ed="X" n="0256c03"/><lb ed="R055" n="0449b05"/>法。以法合喩。是譬喩。以真理甚深。研核辨诘。是论 <lb ed="X" n="0256c04"/><lb ed="R055" n="0449b06"/>议。唯不摄本事<note place="inline">说往事</note>本生<note place="inline">说昔受生</note>及重颂<note place="inline">褈宣其義</note>等三 <lb ed="X" n="0256c05"/><lb ed="R055" n="0449b07"/>也。又谓家所立教相。各各不同。而此经融会贯通。 <lb ed="X" n="0256c06"/><lb ed="R055" n="0449b08"/>祇显圆实。如贤首大师。立小乘教者。依六识三毒。 <lb ed="X" n="0256c07"/><lb ed="R055" n="0449b09"/>少分为说我空法空。而不明显。大乘始教。但说诸 <lb ed="X" n="0256c08"/><lb ed="R055" n="0449b10"/>法相空。未尽大乘法性義。大乘终教。亦名实教。少 <lb ed="X" n="0256c09"/><lb ed="R055" n="0449b11"/>说法相。多说法性。纵说法相。亦会皈法性。始尽大 <lb ed="X" n="0256c10"/><lb ed="R055" n="0449b12"/>乘至极之说。然此始终二教。依位进修。是渐非顿。 <lb ed="X" n="0256c11"/><lb ed="R055" n="0449b13"/>第五为一乘圆教。谓法界性海。圆融互摄。如十信 <lb ed="X" n="0256c12"/><lb ed="R055" n="0449b14"/>满心。即摄住行向地。及等觉五位。而成正觉也。又 <lb ed="X" n="0256c13"/><lb ed="R055" n="0449b15"/>智者大师化法四教。谓<persName>如来</persName>为决定声闻。说三藏 <lb ed="X" n="0256c14"/><lb ed="R055" n="0449b16"/>教。为退大声闻。说通教。为渐教菩萨。说别教。为顿 <lb ed="X" n="0256c15"/><lb ed="R055" n="0449b17"/>悟菩萨。说圆教。又四教仪云。凡诸大乘经论不共 <lb ed="X" n="0256c16"/><lb ed="R055" n="0449b18"/>三乘位次。总属圆教。又引花严经。初发心时。便成 <lb ed="X" n="0256c17"/><lb ed="R055" n="0450a01"/>正觉。维摩入不二法门。般若明最上乘。至于涅槃 <lb ed="X" n="0256c18"/><lb ed="R055" n="0450a02"/>经。有人入大海中浴。<anchor xml:id="nkr_note_add_0256c1801" n="0256c1801"/><anchor xml:id="beg0256c1801" n="0256c1801"/>已<anchor xml:id="end0256c1801"/>用一切诸河之水。又娑伽 <lb ed="X" n="0256c19"/><lb ed="R055" n="0450a03"/>罗龙。澍车轴雨。唯大海能受。馀地不堪。又捣万种 <lb ed="X" n="0256c20"/><lb ed="R055" n="0450a04"/>香为丸。烧一丸则众香咸具。如是等类。幷属圆教。 <lb ed="X" n="0256c21"/><lb ed="R055" n="0450a05"/>今金刚三昧经義。正合四教仪所说。又正合为顿 <lb ed="X" n="0256c22"/><lb ed="R055" n="0450a06"/>教菩萨说圆教。况经中屡说一乘一味。更不用开 <lb ed="X" n="0256c23"/><lb ed="R055" n="0450a07"/>三显一。又法花玄義云。自鹿苑开权。历诸经教。至 <lb ed="X" n="0256c24"/><lb ed="R055" n="0450a08"/>于法花。始得合实。今观金刚三昧经義。而法花一 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0257a" n="0257a"/> <lb ed="X" n="0257a01"/><lb ed="R055" n="0450a09"/>实之理。至此乃始得圆。况又能总括大乘诸经之 <lb ed="X" n="0257a02"/><lb ed="R055" n="0450a10"/>義。如经中具修六度。则本乎般若。发明五法。则通 <lb ed="X" n="0257a03"/><lb ed="R055" n="0450a11"/>乎楞伽。证法忍。则摄乎维摩。明地位。则同于花严。 <lb ed="X" n="0257a04"/><lb ed="R055" n="0450a12"/>说九识。则类于解深密。擧一乘。则合于法花。扶律 <lb ed="X" n="0257a05"/><lb ed="R055" n="0450a13"/>谈常。则表大涅槃。又论相。实该唯识。论性。兼于起 <lb ed="X" n="0257a06"/><lb ed="R055" n="0450a14"/>信。故凡大乘诸法。靡不摄入。宜乎称为摄大乘无 <lb ed="X" n="0257a07"/><lb ed="R055" n="0450a15"/>量義宗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0257a08"/><lb ed="R055" n="0450a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三義理幽深</cb:mulu><p xml:id="pX35p0257a0801">三義理幽深者。既知藏教所摄。又应知<persName>如来</persName>说法。其 <lb ed="X" n="0257a09"/><lb ed="R055" n="0450a17"/>意云何。盖始教。废实开权。分三乘渐次终教。废权 <lb ed="X" n="0257a10"/><lb ed="R055" n="0450a18"/>立实。会三乘而示一乘。所谓前前浅。後後深也。然 <lb ed="X" n="0257a11"/><lb ed="R055" n="0450b01"/>台教以法花为後教後味。又云。法花为声闻根熟 <lb ed="X" n="0257a12"/><lb ed="R055" n="0450b02"/>者说。其馀钝根未熟者。则又以涅槃为後教後味。 <lb ed="X" n="0257a13"/><lb ed="R055" n="0450b03"/>今此经为法花涅槃二经。後教後味之枢钮。其意 <lb ed="X" n="0257a14"/><lb ed="R055" n="0450b04"/>渊深。难以意解。又據台教称法花为一乘。开前顿 <lb ed="X" n="0257a15"/><lb ed="R055" n="0450b05"/>渐。会入非顿非渐。正显圆教。约味称醍醐。故说开 <lb ed="X" n="0257a16"/><lb ed="R055" n="0450b06"/>示悟入<persName>佛</persName>之知见。授记声闻作<persName>佛</persName>。大畅<persName>如来</persName>之本 <lb ed="X" n="0257a17"/><lb ed="R055" n="0450b07"/>怀。然设三车以示权。授声闻远劫成<persName>佛</persName>之记。正欲 <lb ed="X" n="0257a18"/><lb ed="R055" n="0450b08"/>诱进行菩萨行。<g ref="#CB15081">策</g>令入<persName>佛</persName>无馀涅槃故。今此经。正 <lb ed="X" n="0257a19"/><lb ed="R055" n="0450b09"/>阐法花一乘一味一实之圆理。明地位中菩萨所 <lb ed="X" n="0257a20"/><lb ed="R055" n="0450b10"/>行之行。证等妙二觉之法。捨此无以加焉。至若贤 <lb ed="X" n="0257a21"/><lb ed="R055" n="0450b11"/>首以花严为一乘圆顿。犹大海之摄百川。擧一法 <lb ed="X" n="0257a22"/><lb ed="R055" n="0450b12"/>而法法具备。然则文豐義廣。学者未免茫如望洋。 <lb ed="X" n="0257a23"/><lb ed="R055" n="0450b13"/>今此经。即是花严十地中。後五地及等妙二觉法。 <lb ed="X" n="0257a24"/><lb ed="R055" n="0450b14"/>然文略義周。句语古简。非他经可比。盖经中言无 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0257b" n="0257b"/> <lb ed="X" n="0257b01"/><lb ed="R055" n="0450b15"/>相法。即真如自心之法。又明六波罗蜜皆无相无 <lb ed="X" n="0257b02"/><lb ed="R055" n="0450b16"/>为。解脱之法。无生行。即无生法忍。得忍之義。即宗 <lb ed="X" n="0257b03"/><lb ed="R055" n="0450b17"/>门所谓向第八识。下一刀截断。本觉利。即转第八 <lb ed="X" n="0257b04"/><lb ed="R055" n="0450b18"/>本觉识。入唵摩罗<note place="inline">第九白净识</note>。乃是得本觉中。所出之 <lb ed="X" n="0257b05"/><lb ed="R055" n="0451a01"/>利。入实际。修四无碍辨之智以利生。真性空。直下 <lb ed="X" n="0257b06"/><lb ed="R055" n="0451a02"/>显示五位进修。俾後世众生。各得一生成满智地。 <lb ed="X" n="0257b07"/><lb ed="R055" n="0451a03"/><persName>如来</persName>藏。契证<persName>如来</persName>自性淸净之藏。以尽识藏中微 <lb ed="X" n="0257b08"/><lb ed="R055" n="0451a04"/>细之相与毘卢遮那同体。总持品。总持前六品之 <lb ed="X" n="0257b09"/><lb ed="R055" n="0451a05"/>法。妙契<persName>佛</persName>心。以明生<persName>佛</persName>共有根本智体。即是妙觉 <lb ed="X" n="0257b10"/><lb ed="R055" n="0451a06"/>果满也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0257b11"/><lb ed="R055" n="0451a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四法被機宜</cb:mulu><p xml:id="pX35p0257b1101">四法被機宜者。此经幽玄之理既明。且被于何等機 <lb ed="X" n="0257b12"/><lb ed="R055" n="0451a08"/>器。然约法有二种。一被当機大乘菩萨化度众生。 <lb ed="X" n="0257b13"/><lb ed="R055" n="0451a09"/>二被後末世众生。修出世因。得出世果。因者。即序 <lb ed="X" n="0257b14"/><lb ed="R055" n="0451a10"/>品。发众生正信。示一乘法故。果者。即後七品经文。 <lb ed="X" n="0257b15"/><lb ed="R055" n="0451a11"/>初示第六地中。般若法故。二示七地中。证无生法 <lb ed="X" n="0257b16"/><lb ed="R055" n="0451a12"/>忍故。三示八地中。转诸识入唵摩罗法故。四示九 <lb ed="X" n="0257b17"/><lb ed="R055" n="0451a13"/>地中。入实际法故。五示真性空体。成满十地法故。 <lb ed="X" n="0257b18"/><lb ed="R055" n="0451a14"/>六示入<persName>如来</persName>藏。证等觉法位故。七示妙觉法。圆满 <lb ed="X" n="0257b19"/><lb ed="R055" n="0451a15"/><persName>佛</persName>果故。又花严会上。善财初见文殊。悟得涅槃妙 <lb ed="X" n="0257b20"/><lb ed="R055" n="0451a16"/>心。而文殊复令南询。参五十馀员知识。善财白云。 <lb ed="X" n="0257b21"/><lb ed="R055" n="0451a17"/>我<anchor xml:id="nkr_note_add_0257b2101" n="0257b2101"/><anchor xml:id="beg0257b2101" n="0257b2101"/>已<anchor xml:id="end0257b2101"/>先发阿耨多罗三藐三菩提心。但未知云何 <lb ed="X" n="0257b22"/><lb ed="R055" n="0451a18"/>学菩萨行。修菩萨道。于时知识。各各示诲自证自 <lb ed="X" n="0257b23"/><lb ed="R055" n="0451b01"/>悟之法<anchor xml:id="nkr_note_add_0257b2301" n="0257b2301"/><anchor xml:id="beg0257b2301" n="0257b2301"/>已<anchor xml:id="end0257b2301"/>。复云。我唯得此解脱法门。若诸菩萨摩 <lb ed="X" n="0257b24"/><lb ed="R055" n="0451b02"/>诃萨之所修习。而我云何能知能识彼功德行。此 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0257c" n="0257c"/> <lb ed="X" n="0257c01"/><lb ed="R055" n="0451b03"/>入法界品之语也。今此<persName>如来</persName>亲口所说六地至十 <lb ed="X" n="0257c02"/><lb ed="R055" n="0451b04"/>地。及等妙觉法。真是末世学菩萨行。修菩萨道之 <lb ed="X" n="0257c03"/><lb ed="R055" n="0451b05"/>法程。而菩萨大功德行。舍是而终不可得也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0257c04"/><lb ed="R055" n="0451b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五宗分体用</cb:mulu><p xml:id="pX35p0257c0401">五宗分体用者。既知所被之機。应知法之所宗。有体 <lb ed="X" n="0257c05"/><lb ed="R055" n="0451b07"/>有用。夫台教先擧名体宗用。後示教相。此则不然。 <lb ed="X" n="0257c06"/><lb ed="R055" n="0451b08"/>盖昔<persName>世尊</persName>初睹明星而成正觉。歎曰。众生具有如 <lb ed="X" n="0257c07"/><lb ed="R055" n="0451b09"/>来智慧德相。但以妄想执著而不证得。此明<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0257c08"/><lb ed="R055" n="0451b10"/>始觉。与众生本觉。一体不二。然诸<persName>佛</persName>证此。而後乃 <lb ed="X" n="0257c09"/><lb ed="R055" n="0451b11"/>有藏教之名。又实从睹星证其体。观树得其用。又 <lb ed="X" n="0257c10"/><lb ed="R055" n="0451b12"/><persName>如来</persName>入定放光。是宗通。以言说发明入定放光之 <lb ed="X" n="0257c11"/><lb ed="R055" n="0451b13"/>義。即属说通。又宗通。即拈花示众。说通。即<persName>世尊</persName>道。 <lb ed="X" n="0257c12"/><lb ed="R055" n="0451b14"/>吾有正法眼藏。涅槃妙心。实相无相微妙法门。不 <lb ed="X" n="0257c13"/><lb ed="R055" n="0451b15"/>立文字。教外别传。付嘱<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。是也。故此经以 <lb ed="X" n="0257c14"/><lb ed="R055" n="0451b16"/>本始二觉为宗。实相无相为体。宗通说通为用。体 <lb ed="X" n="0257c15"/><lb ed="R055" n="0451b17"/>用互陈。宗说兼畅。是一大藏教中。极顶之妙法 <lb ed="X" n="0257c16"/><lb ed="R055" n="0451b18"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0257c17"/><lb ed="R055" n="0452a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">六教迹前後</cb:mulu><p xml:id="pX35p0257c1701">六教迹前後者。既立宗以分体用。又应定此经时分。 <lb ed="X" n="0257c18"/><lb ed="R055" n="0452a02"/>據台教分五时。初花严时。二鹿苑时。三方等时。四 <lb ed="X" n="0257c19"/><lb ed="R055" n="0452a03"/>般若时。五涅槃时。又立八教。以顿渐秘密不定四 <lb ed="X" n="0257c20"/><lb ed="R055" n="0452a04"/>教为化仪。藏通别圆四教为化法。又顿分二种。一 <lb ed="X" n="0257c21"/><lb ed="R055" n="0452a05"/>称花严为顿。兼别说圆。二以方等大乘部。不定先 <lb ed="X" n="0257c22"/><lb ed="R055" n="0452a06"/>後时分。为随機显体之顿。属不定教。又以鹿苑<note place="inline">说四 <lb ed="X" n="0257c23"/><lb ed="R055" n="0452a07"/>阿含</note>方等般若三时为渐教。又合前四时中。或说顿。 <lb ed="X" n="0257c24"/><lb ed="R055" n="0452a08"/>或说渐。彼此互不相知。能令得益。是秘密教。又以 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0258a" n="0258a"/> <lb ed="X" n="0258a01"/><lb ed="R055" n="0452a09"/>前四时中。<persName>佛</persName>以一音说法。众生随类得解。或说渐 <lb ed="X" n="0258a02"/><lb ed="R055" n="0452a10"/>得顿。或说顿得渐。互相得益不同。亦名不定教。此 <lb ed="X" n="0258a03"/><lb ed="R055" n="0452a11"/>为化仪四教也。又以鹿苑说阿含。为小乘三藏教。 <lb ed="X" n="0258a04"/><lb ed="R055" n="0452a12"/>又以方等般若部为通教。谓通前藏教。通後别圆。 <lb ed="X" n="0258a05"/><lb ed="R055" n="0452a13"/>又以花严及璎珞。金光明等经中。住行向地等菩 <lb ed="X" n="0258a06"/><lb ed="R055" n="0452a14"/>萨。行位次第。幷属权乘。为别教。谓别前藏通。别後 <lb ed="X" n="0258a07"/><lb ed="R055" n="0452a15"/>圆教也。最後以法花为一乘实相。开<persName>佛</persName>知见。授记 <lb ed="X" n="0258a08"/><lb ed="R055" n="0452a16"/>作<persName>佛</persName>。是顿是圆。此以<persName>如来</persName>说一代时教。至法花会 <lb ed="X" n="0258a09"/><lb ed="R055" n="0452a17"/>上。始得圆满。故为圆教。此为化法四教也。法花合 <lb ed="X" n="0258a10"/><lb ed="R055" n="0452a18"/>涅槃为第五时。约味称醍醐。以明见<persName>佛</persName>性为義。又 <lb ed="X" n="0258a11"/><lb ed="R055" n="0452b01"/>教中言五时。多據阿含十二。方等八年。般若二十 <lb ed="X" n="0258a12"/><lb ed="R055" n="0452b02"/>二。法花七年。涅槃一日半夜。若考诸经中。如<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0258a13"/><lb ed="R055" n="0452b03"/>说。释种被流離王杀害因缘。乃在说法花经之第 <lb ed="X" n="0258a14"/><lb ed="R055" n="0452b04"/>五年间。却载入长阿含经。又优塡王造像。在涅槃 <lb ed="X" n="0258a15"/><lb ed="R055" n="0452b05"/>前三月内。却载入增壹阿含经。若谓收阿含部中。 <lb ed="X" n="0258a16"/><lb ed="R055" n="0452b06"/>可也。不可必指阿含会上。止于十二年也。馀四时。 <lb ed="X" n="0258a17"/><lb ed="R055" n="0452b07"/>亦不必泥其说。至若谓最後七年。止说法花一经 <lb ed="X" n="0258a18"/><lb ed="R055" n="0452b08"/>者。如<name role="" type="person">净饭王</name>泥洹经。亦在说法花之第四年。流離 <lb ed="X" n="0258a19"/><lb ed="R055" n="0452b09"/>王杀释种。亦在<name role="" type="person">净饭王</name>既殁之後。此法句喩经所 <lb ed="X" n="0258a20"/><lb ed="R055" n="0452b10"/>说。又涅槃之前。<persName>佛</persName>在毘舍離国。大林精舍。告诸比 <lb ed="X" n="0258a21"/><lb ed="R055" n="0452b11"/>丘。却後三月。我当般涅槃。即为说普贤菩萨行法 <lb ed="X" n="0258a22"/><lb ed="R055" n="0452b12"/>经<note place="inline">即普贤观经</note>。升<name role="" type="person">忉利天</name>为母说法经<note place="inline">此幷戴<persName>佛</persName>祖统记</note>。又藏 <lb ed="X" n="0258a23"/><lb ed="R055" n="0452b13"/>中有大悲经。四童子三昧经。亦收涅槃部内。盖判 <lb ed="X" n="0258a24"/><lb ed="R055" n="0452b14"/>教者。略而不言。止说法花涅槃。为第五时耳。再详 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0258b" n="0258b"/> <lb ed="X" n="0258b01"/><lb ed="R055" n="0452b15"/>涅槃。不应言一日半夜。当以三月为卒。至若法花 <lb ed="X" n="0258b02"/><lb ed="R055" n="0452b16"/>涅槃之前。随機即说。理所必然。今详阅金刚三昧。 <lb ed="X" n="0258b03"/><lb ed="R055" n="0452b17"/>于中究尽一乘实相。而开寄灭谈常之旨。是必在 <lb ed="X" n="0258b04"/><lb ed="R055" n="0452b18"/>法花後。涅槃前者矣。昔长水法师。判首楞严。为法 <lb ed="X" n="0258b05"/><lb ed="R055" n="0453a01"/>华後。涅槃前。後代诸师。多闢其谬。谓是般若後。法 <lb ed="X" n="0258b06"/><lb ed="R055" n="0453a02"/>华前也。显圣澄师。判此金刚三昧。亦谓般若後法 <lb ed="X" n="0258b07"/><lb ed="R055" n="0453a03"/>华前。二时不定为教相。今據此经。虽与花严同一 <lb ed="X" n="0258b08"/><lb ed="R055" n="0453a04"/>奥義。且与法花。同在<name role="" type="person">耆阇崛山</name>所说。况舍利弗初 <lb ed="X" n="0258b09"/><lb ed="R055" n="0453a05"/>在法花会上。自亦未了。闻<persName>佛</persName>说法。始断疑悔。今此 <lb ed="X" n="0258b10"/><lb ed="R055" n="0453a06"/>会中。竟以满地自任。则此经应在法花後矣。又解 <lb ed="X" n="0258b11"/><lb ed="R055" n="0453a07"/>脱菩萨。有若<persName>佛</persName>灭後之问。<persName>如来</persName>藏品中。复有涅槃 <lb ed="X" n="0258b12"/><lb ed="R055" n="0453a08"/>寄灭谈常之说。此必应在<persName>世尊</persName>唱灭时矣。且法花 <lb ed="X" n="0258b13"/><lb ed="R055" n="0453a09"/>既合涅槃。为第五时。今金刚三昧。亦可与法花同 <lb ed="X" n="0258b14"/><lb ed="R055" n="0453a10"/>例。而合于涅槃也。夫此经最简最要。盖<persName>世尊</persName>实因 <lb ed="X" n="0258b15"/><lb ed="R055" n="0453a11"/>四十九年。言说<anchor xml:id="nkr_note_add_0258b1501" n="0258b1501"/><anchor xml:id="beg0258b1501" n="0258b1501"/>已<anchor xml:id="end0258b1501"/>多。兹欲以略该廣。特于涅槃前。 <lb ed="X" n="0258b16"/><lb ed="R055" n="0453a12"/>总括三百馀会精義。顿超四十一位圆機。故一时 <lb ed="X" n="0258b17"/><lb ed="R055" n="0453a13"/>与实教中大菩萨等。说此金刚三昧。直与花严法 <lb ed="X" n="0258b18"/><lb ed="R055" n="0453a14"/>华。始终同一圆顿<note place="inline">统摄诸法曰圆。直入<persName>佛</persName>地曰顿</note>。廣而推之。顿见。 <lb ed="X" n="0258b19"/><lb ed="R055" n="0453a15"/>顿悟。顿超。顿入。至于理圆。行圆。智圆。位圆。因圆。果 <lb ed="X" n="0258b20"/><lb ed="R055" n="0453a16"/>圆。事事法法皆圆。所谓圆圆矣。若依此修行。真是 <lb ed="X" n="0258b21"/><lb ed="R055" n="0453a17"/>圆教中菩萨。大藏圣教法宝标目云。金刚三昧经。 <lb ed="X" n="0258b22"/><lb ed="R055" n="0453a18"/>乃诸菩萨。问<persName>佛</persName>无生实际。一味真实法。<persName>佛</persName>说此经 <lb ed="X" n="0258b23"/><lb ed="R055" n="0453b01"/>後。付嘱云。是经能入<persName>如来</persName>智海。持是经者。则于一 <lb ed="X" n="0258b24"/><lb ed="R055" n="0453b02"/>切经中。无所希求。摄诸经要。无量義宗。种种心地 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0258c" n="0258c"/> <lb ed="X" n="0258c01"/><lb ed="R055" n="0453b03"/>法门云云。我辈今幸得遇。正宜自庆。潜心研究。必 <lb ed="X" n="0258c02"/><lb ed="R055" n="0453b04"/>期顿超直入。请勿以前後时分为疑。可也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0258c03"/><lb ed="R055" n="0453b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">七翻译时代</cb:mulu><p xml:id="pX35p0258c0301">七翻译时代者。既明说法时分。须详何代所译。夫译 <lb ed="X" n="0258c04"/><lb ed="R055" n="0453b06"/>有交易之義。谓翻梵天之语。转成汉地之言也。初 <lb ed="X" n="0258c05"/><lb ed="R055" n="0453b07"/><persName>佛</persName>经从天竺五印度而来。印度。正居南洲之中。劫 <lb ed="X" n="0258c06"/><lb ed="R055" n="0453b08"/>初光音天人降于此。故语言文字。皆同梵天。既传 <lb ed="X" n="0258c07"/><lb ed="R055" n="0453b09"/>流此土。必翻译始明。按礼记中。王制。通四方之语。 <lb ed="X" n="0258c08"/><lb ed="R055" n="0453b10"/>各有其官。东曰寄。南曰象。西曰狄鞮。北曰译。註者 <lb ed="X" n="0258c09"/><lb ed="R055" n="0453b11"/>云。寄者。谓寄托其意于事物以通之。象者。以意仿 <lb ed="X" n="0258c10"/><lb ed="R055" n="0453b12"/>像其形似而通之。狄与逖同。远之也。鞮即履也。言 <lb ed="X" n="0258c11"/><lb ed="R055" n="0453b13"/>远履其事。而知其言意之所在以通之。译者。以彼 <lb ed="X" n="0258c12"/><lb ed="R055" n="0453b14"/>此两土之语。相腾释而通之。周。总谓之象胥。胥者 <lb ed="X" n="0258c13"/><lb ed="R055" n="0453b15"/>佐也。今俗称通事。当时像法。初至汉国。値北译之 <lb ed="X" n="0258c14"/><lb ed="R055" n="0453b16"/>官。兼善西语。即称为译<note place="inline">六朝翻译诸师。皆非浅识之士。翻译场中。有译语者。 <lb ed="X" n="0258c15"/><lb ed="R055" n="0453b17"/>有译義者。有润文者。有证梵语者。有证義者。有唐梵相挍者</note>。此经。书失译师名。 <lb ed="X" n="0258c16"/><lb ed="R055" n="0453b18"/>附北凉录。按梁慧皎。撰道安传。有云。自汉魏迄晋。 <lb ed="X" n="0258c17"/><lb ed="R055" n="0454a01"/>经来实多。而传译之师。不言其名。後学追究。莫知 <lb ed="X" n="0258c18"/><lb ed="R055" n="0454a02"/>年代。安乃总集名目。表其时人。诠品新旧。撰为经 <lb ed="X" n="0258c19"/><lb ed="R055" n="0454a03"/>录。众经有據。实由其功。又隋朝<name role="" type="person">费长房</name><note place="inline">昔汉亦有<name role="" type="person">费长房</name>。乃 <lb ed="X" n="0258c20"/><lb ed="R055" n="0454a04"/>地仙也</note>。先为沙门。周武沙汰返俗。隋兴。文帝诏为翻 <lb ed="X" n="0258c21"/><lb ed="R055" n="0454a05"/>经学士。开皇十七年。进历代三宝录十五卷。于中 <lb ed="X" n="0258c22"/><lb ed="R055" n="0454a06"/>载金刚三昧经。是梁僧祐。新集道安凉土异经。而 <lb ed="X" n="0258c23"/><lb ed="R055" n="0454a07"/>目录中。为失译源。今还附入凉世。又如三慧经等。 <lb ed="X" n="0258c24"/><lb ed="R055" n="0454a08"/>皆标僧祐录安公凉土异经。今附北凉录云。考安 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0259a" n="0259a"/> <lb ed="X" n="0259a01"/><lb ed="R055" n="0454a09"/>师入灭于<name role="" type="person">晋孝武帝</name>太元十年乙酉。明年丙戌。吕 <lb ed="X" n="0259a02"/><lb ed="R055" n="0454a10"/>光称後凉。又越十五年辛丑。<name role="" type="person">沮渠蒙逊</name>。始称北凉。 <lb ed="X" n="0259a03"/><lb ed="R055" n="0454a11"/>今據附入凉世。应作凉州张氏称国时。必非北凉 <lb ed="X" n="0259a04"/><lb ed="R055" n="0454a12"/>也。又三宝记。载苻秦道安。亦尝译经二十四部。况 <lb ed="X" n="0259a05"/><lb ed="R055" n="0454a13"/>称僧祐新集道安凉土异经。必为道安法师之所 <lb ed="X" n="0259a06"/><lb ed="R055" n="0454a14"/>译矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0259a07"/><lb ed="R055" n="0454a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">八疏註感通</cb:mulu><p xml:id="pX35p0259a0701">八疏註感通者。此经传译既明。复显感通之迹。考宋 <lb ed="X" n="0259a08"/><lb ed="R055" n="0454a16"/>赞寧高僧传。载元晓法师。新罗国人。初与義湘法 <lb ed="X" n="0259a09"/><lb ed="R055" n="0454a17"/>师。发志航海求法。至唐州。<anchor xml:id="nkr_note_add_0259a0901" n="0259a0901"/><anchor xml:id="beg0259a0901" n="0259a0901"/>抵<anchor xml:id="end0259a0901"/>暮遭雨。宿于土龛间。 <lb ed="X" n="0259a10"/><lb ed="R055" n="0454a18"/>达旦视之。乃古冢骸骨旁也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0259a1001" n="0259a1001"/><anchor xml:id="beg0259a1001" n="0259a1001"/>已<anchor xml:id="end0259a1001"/>而致疑。恍然悟三 <lb ed="X" n="0259a11"/><lb ed="R055" n="0454b01"/>界唯心之旨。即还国中。著花严疏。大弘圆顿教義。 <lb ed="X" n="0259a12"/><lb ed="R055" n="0454b02"/>一日新罗国王。因夫人脑婴痈肿。医者莫瘳。祷之 <lb ed="X" n="0259a13"/><lb ed="R055" n="0454b03"/>灵祠。觋者曰。应往大国求药。王即遣使渡海。舟行 <lb ed="X" n="0259a14"/><lb ed="R055" n="0454b04"/>将半。倏见一人。从巨浪中出。邀入龙宫。须臾。见龙 <lb ed="X" n="0259a15"/><lb ed="R055" n="0454b05"/>王语之曰。汝国夫人。是靑帝第三女。我宫中。先有 <lb ed="X" n="0259a16"/><lb ed="R055" n="0454b06"/>金刚三昧经。乃二觉圆通示菩萨行也。今托夫人 <lb ed="X" n="0259a17"/><lb ed="R055" n="0454b07"/>之病。为增上缘。可持此经。至彼国流佈。即出经以 <lb ed="X" n="0259a18"/><lb ed="R055" n="0454b08"/>授使者。复云。此经出海。恐有魔事。用蠟纸缠束。割 <lb ed="X" n="0259a19"/><lb ed="R055" n="0454b09"/>裂腨肠以纳其中。仍取药傅之如故。龙王又言。汝 <lb ed="X" n="0259a20"/><lb ed="R055" n="0454b10"/>去上白国王。当请元晓法师。造疏讲演。夫人之疾 <lb ed="X" n="0259a21"/><lb ed="R055" n="0454b11"/>自愈。使还。具陈其事。王大喜。即供奉法师造疏。晓 <lb ed="X" n="0259a22"/><lb ed="R055" n="0454b12"/>乃悟是经。以本始二觉为宗。白王。具角乘。将几案 <lb ed="X" n="0259a23"/><lb ed="R055" n="0454b13"/>在两角间。置其笔砚。始终于牛车造疏。成五卷。夫 <lb ed="X" n="0259a24"/><lb ed="R055" n="0454b14"/>人之疾果愈。王剋日。请晓于黄龙寺演義。又因簿 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0259b" n="0259b"/> <lb ed="X" n="0259b01"/><lb ed="R055" n="0454b15"/>徒。盗其疏去。复重录成三卷。名为略疏。後廣略二 <lb ed="X" n="0259b02"/><lb ed="R055" n="0454b16"/>本。俱行本土。略本传入国中。後有翻经三藏。改为 <lb ed="X" n="0259b03"/><lb ed="R055" n="0454b17"/>论云。宋觉笵禅师林间录中。亦载前事。明万历末。 <lb ed="X" n="0259b04"/><lb ed="R055" n="0454b18"/>显圣澄禅师有註。迨後又得慧开朗法师。因注讲 <lb ed="X" n="0259b05"/><lb ed="R055" n="0455a01"/>演。余尝阅花严悬谈。宗镜录。智证传等。皆引用金 <lb ed="X" n="0259b06"/><lb ed="R055" n="0455a02"/>刚三昧经语。圆觉略疏。又引海东疏释。略见一斑。 <lb ed="X" n="0259b07"/><lb ed="R055" n="0455a03"/>第不获全书为憾。又翻译名義集中。载僧遁<note place="inline">法眼嗣</note> <lb ed="X" n="0259b08"/><lb ed="R055" n="0455a04"/>有注。亦未获见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0259b09"/><lb ed="R055" n="0455a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">九解释经题</cb:mulu><p xml:id="pX35p0259b0901">九解释经题者。前八门。明一经大旨。後二门。初解经 <lb ed="X" n="0259b10"/><lb ed="R055" n="0455a06"/>题。後疏正文。圭峰圆觉疏中。合为一门。此从花严 <lb ed="X" n="0259b11"/><lb ed="R055" n="0455a07"/>悬谈。仍分为二。金刚喩也。取坚利之義。坚是体。利 <lb ed="X" n="0259b12"/><lb ed="R055" n="0455a08"/>是用。又坚则无物能壞。利则能壞一切。此法亦然。 <lb ed="X" n="0259b13"/><lb ed="R055" n="0455a09"/>其坚。能破诸障。其利。能断疑悔。又云。金刚宝。乃帝 <lb ed="X" n="0259b14"/><lb ed="R055" n="0455a10"/>释之杵。与阿修罗战。则执之。三昧。法也。此云正见 <lb ed="X" n="0259b15"/><lb ed="R055" n="0455a11"/>正定。无见之见为正见。无定之定为正定。或作正 <lb ed="X" n="0259b16"/><lb ed="R055" n="0455a12"/>受。于三昧中。不受诸受。是为正受。圆觉略疏。引东 <lb ed="X" n="0259b17"/><lb ed="R055" n="0455a13"/>海论释云。三昧。此云正思。审正思察。故名正思。又 <lb ed="X" n="0259b18"/><lb ed="R055" n="0455a14"/>云。无正不正。忘思非思。但为别于分别邪念。又不 <lb ed="X" n="0259b19"/><lb ed="R055" n="0455a15"/>同于虚空无思。所以强号为正思耳。余意不然。夫 <lb ed="X" n="0259b20"/><lb ed="R055" n="0455a16"/>金刚三昧。是诸<persName>佛</persName>心体。如首楞严经。观世音菩萨 <lb ed="X" n="0259b21"/><lb ed="R055" n="0455a17"/>言。我昔供养观音<persName>如来</persName>。彼<persName>佛</persName>授我如幻金刚三昧。 <lb ed="X" n="0259b22"/><lb ed="R055" n="0455a18"/>得悟耳根圆通。又云。是诸大众。一切普获金刚三 <lb ed="X" n="0259b23"/><lb ed="R055" n="0455b01"/>昧。又涅槃经云。金刚三昧。即<persName>佛</persName>性正因。即般若波 <lb ed="X" n="0259b24"/><lb ed="R055" n="0455b02"/>罗蜜。首楞严三昧。狮子吼三昧。名异体同。随所作 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0259c" n="0259c"/> <lb ed="X" n="0259c01"/><lb ed="R055" n="0455b03"/>而得名也。又大般若经云。如金刚宝置之日中。色 <lb ed="X" n="0259c02"/><lb ed="R055" n="0455b04"/>则不定。金刚三昧。亦复如是。若在大众。色亦不定。 <lb ed="X" n="0259c03"/><lb ed="R055" n="0455b05"/>诸经皆言之。涅槃引说特廣。又是经有三名。一日 <lb ed="X" n="0259c04"/><lb ed="R055" n="0455b06"/>摄大乘。一日金刚三昧。一曰无量義宗。今此称金 <lb ed="X" n="0259c05"/><lb ed="R055" n="0455b07"/>刚三昧者。取法喩幷彰之義。然此三昧。非权教中 <lb ed="X" n="0259c06"/><lb ed="R055" n="0455b08"/>住行向地菩萨所知。唯实教中一乘菩萨。登後五 <lb ed="X" n="0259c07"/><lb ed="R055" n="0455b09"/>地及等妙二觉。乃能证入。故<persName>佛</persName>言唯<persName>佛</persName>菩萨。乃能 <lb ed="X" n="0259c08"/><lb ed="R055" n="0455b10"/>知之。经中。唱明後五地。及等妙二觉法。又无相法 <lb ed="X" n="0259c09"/><lb ed="R055" n="0455b11"/>品中。具摄後六品法。而最後总持品。即融会前六 <lb ed="X" n="0259c10"/><lb ed="R055" n="0455b12"/>品法。以成妙觉果满。然总不出此金刚三昧之全 <lb ed="X" n="0259c11"/><lb ed="R055" n="0455b13"/>体大用。故称为诸<persName>佛</persName>智地也。经者。众生修证之径 <lb ed="X" n="0259c12"/><lb ed="R055" n="0455b14"/>路。又训典法于常。无有变易。如织之有经纬。纬变 <lb ed="X" n="0259c13"/><lb ed="R055" n="0455b15"/>而经常。今<persName>佛</persName>示真常之法。垂教後世。故曰经。又称 <lb ed="X" n="0259c14"/><lb ed="R055" n="0455b16"/>契经者。谓契理合機之经也。又经首<figure><graphic url="../figures/X/X35p0259_01.gif"/></figure>相。教中云。 <lb ed="X" n="0259c15"/><lb ed="R055" n="0455b17"/>此陀罗二字。右为执持義。左为流佈義。或又作<g ref="#CB18124">󴛌</g> <lb ed="X" n="0259c16"/><lb ed="R055" n="0455b18"/>相。昔人曾以沤和二字释之。或问披雲寂禅师<note place="inline">雲门 <lb ed="X" n="0259c17"/><lb ed="R055" n="0456a01"/>嗣</note>。寂示以颂云。以字不是八不成。森罗万象此中 <lb ed="X" n="0259c18"/><lb ed="R055" n="0456a02"/>明。直饶巧说千般妙。不是沤和不是经。又有问地 <lb ed="X" n="0259c19"/><lb ed="R055" n="0456a03"/>藏琛禅师云。以字不成。八字不是。未审是甚么字。 <lb ed="X" n="0259c20"/><lb ed="R055" n="0456a04"/>琛云。看取下註脚。後来诸师。每每以宗乘中意颂 <lb ed="X" n="0259c21"/><lb ed="R055" n="0456a05"/>之。如罗汉南<note place="inline">雲居祐嗣</note>颂云。以字不是八字非。满琅函 <lb ed="X" n="0259c22"/><lb ed="R055" n="0456a06"/>载绝毫厘。看经到此须开眼。玉轴分明两畔题。余 <lb ed="X" n="0259c23"/><lb ed="R055" n="0456a07"/>今亦有一颂。以八俱非。沤和罔测。梵语乖真。唐言 <lb ed="X" n="0259c24"/><lb ed="R055" n="0456a08"/>失实。若云字義炳然。眼裡早生荆棘。饶他信受奉 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0260a" n="0260a"/> <lb ed="X" n="0260a01"/><lb ed="R055" n="0456a09"/>行。也是循行数墨。左看却成魔。右看翻成贼。明暗 <lb ed="X" n="0260a02"/><lb ed="R055" n="0456a10"/>双双知不知。好向当来问弥勒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0260a03"/><lb ed="R055" n="0456a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十疏義通宗</cb:mulu><p xml:id="pX35p0260a0301">十疏義通宗者。夫教为義学。宗为玄学。教乃言说可 <lb ed="X" n="0260a04"/><lb ed="R055" n="0456a12"/>通。宗非文字所及。此经正显教義。兼明玄学。如达 <lb ed="X" n="0260a05"/><lb ed="R055" n="0456a13"/>磨初祖。辨大乘四行。理入行入之法。曹溪六祖。禅 <lb ed="X" n="0260a06"/><lb ed="R055" n="0456a14"/>性无生。離生禅想<note place="inline">经作相字</note>。禅性无住。離住禅寂<note place="inline">经作动字</note>。 <lb ed="X" n="0260a07"/><lb ed="R055" n="0456a15"/>百丈祖师。迴神住空窟。解脱魔所缚。皆经中之语。 <lb ed="X" n="0260a08"/><lb ed="R055" n="0456a16"/>然其法義。实乃可通于宗者。余故作是记。经文上 <lb ed="X" n="0260a09"/><lb ed="R055" n="0456a17"/>下两卷。凡八品。而品品圆融互摄。依法修行。虽有 <lb ed="X" n="0260a10"/><lb ed="R055" n="0456a18"/>八位。皆于无渐次中作渐次耳。今释此经。厘为九 <lb ed="X" n="0260a11"/><lb ed="R055" n="0456b01"/>分。初序品。为生信分。发起一乘妙法。乃<persName>佛</persName>果始因 <lb ed="X" n="0260a12"/><lb ed="R055" n="0456b02"/>位。二无相法品。为般若分。说现前地法。证般若现 <lb ed="X" n="0260a13"/><lb ed="R055" n="0456b03"/>前位。三无生行品。为法忍分。说远行地法。证无生 <lb ed="X" n="0260a14"/><lb ed="R055" n="0456b04"/>法忍位。四本觉利品。为转识分。说不动地法。证转 <lb ed="X" n="0260a15"/><lb ed="R055" n="0456b05"/>识成智位。五入实际品。为辩才分。说善慧地法。证 <lb ed="X" n="0260a16"/><lb ed="R055" n="0456b06"/>智辨无碍位。六真性空品。为满地分。说法雲地法。 <lb ed="X" n="0260a17"/><lb ed="R055" n="0456b07"/>证受<persName>佛</persName>智职位。七<persName>如来</persName>藏品。为实智分。说等觉法。 <lb ed="X" n="0260a18"/><lb ed="R055" n="0456b08"/>证具足实智位。八总持品。为满觉分。说妙觉法。证 <lb ed="X" n="0260a19"/><lb ed="R055" n="0456b09"/><persName>佛</persName>果究竟位。品末流通。是为弘化分。兹将略述管 <lb ed="X" n="0260a20"/><lb ed="R055" n="0456b10"/>见。故先列科分。後明正文。虽然。幸毋以教義责之。 <lb ed="X" n="0260a21"/><lb ed="R055" n="0456b11"/>盖此经。诚为末世修行之要诀。入<persName>佛</persName>智地之规度。 <lb ed="X" n="0260a22"/><lb ed="R055" n="0456b12"/>凡在宗门悟心之士。尤宜体究焉。仁山<g ref="#CB08652">寂</g>震述。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0260a23"/> <lb ed="X" n="0260a24"/> <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0260b" n="0260b"/> <lb ed="X" n="0260b01"/><lb ed="R055" n="0456b14"/><cb:div type="w"><head>音释</head> <lb ed="X" n="0260b02"/><lb ed="R055" n="0456b15"/><cb:div type="note"><entry><form><g ref="#CB08652">寂</g></form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0202" cb:place="inline"><note place="inline">同寂</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>殿</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0205" cb:place="inline"><note place="inline">去声。军後曰殿</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>钥</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0212" cb:place="inline"><note place="inline">音药锁钥</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>枢</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0217" cb:place="inline"><note place="inline">音樗。户枢又枢機也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>苾</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0226" cb:place="inline"><note place="inline">音初。苾刍西域 <lb ed="X" n="0260b03"/><lb ed="R055" n="0456b16"/>香草。以僧况之。遂为名。今称比丘義同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鹙</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0317" cb:place="inline"><note place="inline">音秋。水鸟似鹤</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>析</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0324" cb:place="inline"><note place="inline">音昔。分也。如斤破木之義</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鬘</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0335" cb:place="inline"><note place="inline">音蛮 <lb ed="X" n="0260b04"/><lb ed="R055" n="0456b17"/>以华作冠曰花鬘。今音瞒</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瞩</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0412" cb:place="inline"><note place="inline">音祝。视也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>扃</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0417" cb:place="inline"><note place="inline">涓荧切。迴平声。秘藏也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>矧</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0427" cb:place="inline"><note place="inline">申上声。况也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>仅</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0433" cb:place="inline"><note place="inline">音觐 <lb ed="X" n="0260b05"/><lb ed="R055" n="0456b18"/>纔也。只有也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>研</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0507" cb:place="inline"><note place="inline">音延。研磨也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>诘</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0513" cb:place="inline"><note place="inline">音乞。问也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>复</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0518" cb:place="inline"><note place="inline">音福。重也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>核</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0523" cb:place="inline"><note place="inline">音核。考之使实也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB16014">鞞</g></form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0531" cb:place="inline"><note place="inline">音皮</note>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0260b06"/><lb ed="R055" n="0457a01"/><entry><form>誊</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0602" cb:place="inline"><note place="inline">音腾。移书传钞也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>沮</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0610" cb:place="inline"><note place="inline">音疽。沮渠氏。复姓</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>苻</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0618" cb:place="inline"><note place="inline">音扶。草名。晋蒲洪之孙名坚。背有草付字。遂改 <lb ed="X" n="0260b07"/><lb ed="R055" n="0457a02"/>姓。苻建国号秦。故称苻秦</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>航</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0712" cb:place="inline"><note place="inline">音杭。渡也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>痈</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0717" cb:place="inline"><note place="inline">音雍</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>肿</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0720" cb:place="inline"><note place="inline">音冢</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瘳</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0723" cb:place="inline"><note place="inline">音抽。病愈也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>觋</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0729" cb:place="inline"><note place="inline">音檄。能斋肃以 <lb ed="X" n="0260b08"/><lb ed="R055" n="0457a03"/>事神者。在男曰觋。在女曰巫</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>倏</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0813" cb:place="inline"><note place="inline">音叔。倏忽俗作倏</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>腨</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0821" cb:place="inline"><note place="inline">音善腨肠即足肚</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>傅</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0829" cb:place="inline"><note place="inline">与敷同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>剋</form> <lb ed="X" n="0260b09"/><lb ed="R055" n="0457a04"/><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0901"><note place="inline">音客。约定日期也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>簿</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0909" cb:place="inline"><note place="inline">蒲上声。以简策记。言曰簿徒</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>第</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0921" cb:place="inline"><note place="inline">但也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>憾</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0924" cb:place="inline"><note place="inline">含去声。恨也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>训</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0930" cb:place="inline"><note place="inline">释義曰训</note>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0260b10"/><lb ed="R055" n="0457a05"/><entry><form>纬</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b1002" cb:place="inline"><note place="inline">音位。纵曰经。横曰纬。又定者为经。动者为纬</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0260b11"/><lb ed="R055" n="0457a06"/> <lb ed="X" n="0260b12"/><lb ed="R055" n="0457a07"/><p xml:id="pX35p0260b1201">悬谈<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0260b13"/> <lb ed="X" n="0260b14"/> <lb ed="X" n="0260b15"/> <lb ed="X" n="0260b16"/> <lb ed="X" n="0260b17"/> <lb ed="X" n="0260b18"/> <lb ed="X" n="0260b19"/> <lb ed="X" n="0260b20"/> <lb ed="X" n="0260b21"/> <lb ed="X" n="0260b22"/> <lb ed="X" n="0260b23"/> <lb ed="X" n="0260b24"/> <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0260c" n="0260c"/> <lb ed="X" n="0260c01"/> <lb ed="X" n="0260c02"/><cb:docNumber>No. 652</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0260c03"/><lb ed="R055" n="0457b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金刚三昧经通宗记卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0260c04"/> <lb ed="X" n="0260c05"/><lb ed="R055" n="0457b02"/><byline cb:type="author"><name role="" type="person">天台山</name>华顶嗣祖沙门 <g ref="#CB08652">寂</g>震 述</byline> <lb ed="X" n="0260c06"/><lb ed="R055" n="0457b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0260c0601">序品第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0260c07"/><lb ed="R055" n="0457b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0260c0701">此为生信分。盖擧<persName>佛</persName>所说此最上一乘妙法。令人 <lb ed="X" n="0260c08"/><lb ed="R055" n="0457b05"/>生实信故。又应信此是圆顿中。最圆顿之法。务令 <lb ed="X" n="0260c09"/><lb ed="R055" n="0457b06"/>後世大根器人。直入<persName>佛</persName>智地故。首称序品者。总提 <lb ed="X" n="0260c10"/><lb ed="R055" n="0457b07"/>一经之纲领也。然经中旧分序正流通为三。殊不 <lb ed="X" n="0260c11"/><lb ed="R055" n="0457b08"/>知序内即是正宗。如金刚般若。只在<persName>世尊</persName>食时。著 <lb ed="X" n="0260c12"/><lb ed="R055" n="0457b09"/>衣持钵。入城乞食。饭食讫。收衣钵。洗足敷座而坐。 <lb ed="X" n="0260c13"/><lb ed="R055" n="0457b10"/>正是觌体显示般若处。如须菩提赞言稀有。早属 <lb ed="X" n="0260c14"/><lb ed="R055" n="0457b11"/>流通。盖以语言文字。流通此般若也。又法花会上 <lb ed="X" n="0260c15"/><lb ed="R055" n="0457b12"/>入无量義处三昧。放眉间白毫相光。<persName>世尊</persName>说法竟。 <lb ed="X" n="0260c16"/><lb ed="R055" n="0457b13"/>即与花严会上。入定放光一般。又<persName>世尊</persName>入狮子频 <lb ed="X" n="0260c17"/><lb ed="R055" n="0457b14"/>申三昧。文殊作象王回顾势。亦只是欠呿盼视而 <lb ed="X" n="0260c18"/><lb ed="R055" n="0457b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0260c1801" n="0260c1801"/><anchor xml:id="beg0260c1801" n="0260c1801"/>已<anchor xml:id="end0260c1801"/>。此等皆是正说法。若有言说。尽是方便。尽属流 <lb ed="X" n="0260c19"/><lb ed="R055" n="0457b16"/>通。以故法花会上。从三昧起。无问自说。又云。止不 <lb ed="X" n="0260c20"/><lb ed="R055" n="0457b17"/>须复说。皆是方便接引之词。所以结集。直称为方 <lb ed="X" n="0260c21"/><lb ed="R055" n="0457b18"/>便品。虽然。又不可废方便而绝权機。是以俯顺众 <lb ed="X" n="0260c22"/><lb ed="R055" n="0458a01"/>生。为欲显诸<persName>佛</persName>所证心体。示一乘圆顿秘旨。而说 <lb ed="X" n="0260c23"/><lb ed="R055" n="0458a02"/>此从前未说之法耳。品者。犹𠁼字三点。非幷。非纵。 <lb ed="X" n="0260c24"/><lb ed="R055" n="0458a03"/>非别。盖结集此法。義有先後。明其不可移之意也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0261a" n="0261a"/> <lb ed="X" n="0261a01"/><lb ed="R055" n="0458a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261a0101">如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261a02"/><lb ed="R055" n="0458a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261a0201">初擧法生信。从无言诠处立言诠也。夫<persName>佛</persName>之说法。 <lb ed="X" n="0261a03"/><lb ed="R055" n="0458a06"/>但为显如。唯如为是。故曰如是。又花严合论云。如 <lb ed="X" n="0261a04"/><lb ed="R055" n="0458a07"/>者。诸法如故。即是<persName>佛</persName>。故言如是。虽然。若人向言前 <lb ed="X" n="0261a05"/><lb ed="R055" n="0458a08"/>荐得。即此二字。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0501" n="0261a0501"/><anchor xml:id="beg0261a0501" n="0261a0501"/>已<anchor xml:id="end0261a0501"/>重添註脚。何必更说百千万 <lb ed="X" n="0261a06"/><lb ed="R055" n="0458a09"/>言。而後为得哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261a07"/><lb ed="R055" n="0458a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261a0701">我闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261a08"/><lb ed="R055" n="0458a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261a0801">谓我从<persName>佛</persName>闻。然能闻是我。所闻是法。<persName>佛</persName>示以无说 <lb ed="X" n="0261a09"/><lb ed="R055" n="0458a12"/>而说。我以无闻而闻。无闻之闻。是为真闻。无说而 <lb ed="X" n="0261a10"/><lb ed="R055" n="0458a13"/>说。是为真说。如是而说。如是而闻。我法不立。能所 <lb ed="X" n="0261a11"/><lb ed="R055" n="0458a14"/>俱泯。所言我者。乃是我无我不二之法身真我也。 <lb ed="X" n="0261a12"/><lb ed="R055" n="0458a15"/>如是会得。方知四十九年。终未尝说一字。若云三 <lb ed="X" n="0261a13"/><lb ed="R055" n="0458a16"/>乘十二分教是有。不知总是<persName>如来</persName>糟粕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261a14"/><lb ed="R055" n="0458a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261a1401">一时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261a15"/><lb ed="R055" n="0458a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261a1501">若悟此一时二字。便能坐断三际。更无第二时。别 <lb ed="X" n="0261a16"/><lb ed="R055" n="0458b01"/>生第二念。起诸法见。直下许伊见性成<persName>佛</persName>。岂不闻 <lb ed="X" n="0261a17"/><lb ed="R055" n="0458b02"/>宗门有云。欲识<persName>佛</persName>性義。当观时节因缘。且道观甚 <lb ed="X" n="0261a18"/><lb ed="R055" n="0458b03"/>么时节。只如坐时。立时。经行时。饭食时。一切作为 <lb ed="X" n="0261a19"/><lb ed="R055" n="0458b04"/>时。无有不是这个时节因缘。既然如是。即今如何 <lb ed="X" n="0261a20"/><lb ed="R055" n="0458b05"/>识得<persName>佛</persName>性義。古德又云。<persName>佛</persName>法遍在一切处。行住坐 <lb ed="X" n="0261a21"/><lb ed="R055" n="0458b06"/>卧处。语言抵对处。迎送宾客处。穿衣吃饭处。虽然。 <lb ed="X" n="0261a22"/><lb ed="R055" n="0458b07"/>纔擧心动念。便不是了也。若不擧心动念。当体即 <lb ed="X" n="0261a23"/><lb ed="R055" n="0458b08"/>是。脱或不然。且向第二義门说。此正是法花殿後 <lb ed="X" n="0261a24"/><lb ed="R055" n="0458b09"/>機。涅槃锋前阵。以始觉契本觉。明始本不二之时 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0261b" n="0261b"/> <lb ed="X" n="0261b01"/><lb ed="R055" n="0458b10"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261b02"/><lb ed="R055" n="0458b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261b0201"><persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261b03"/><lb ed="R055" n="0458b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261b0301">宗门中直指。说即心即<persName>佛</persName>。如将黄葉为金。权止小 <lb ed="X" n="0261b04"/><lb ed="R055" n="0458b13"/>儿啼。若啼止时。又应说非心非<persName>佛</persName>。盖以众生识情 <lb ed="X" n="0261b05"/><lb ed="R055" n="0458b14"/>计度。说<persName>佛</persName>便著<persName>佛</persName>。说心便著心。遂致障塞悟门。所 <lb ed="X" n="0261b06"/><lb ed="R055" n="0458b15"/>以祖师云。<persName>佛</persName>之一字。吾不喜闻。又诃说心性为恶 <lb ed="X" n="0261b07"/><lb ed="R055" n="0458b16"/>口。以故说心说<persName>佛</persName>。总是药病对治句。必须向言语 <lb ed="X" n="0261b08"/><lb ed="R055" n="0458b17"/>道断处。顿悟<persName>佛</persName>性。直下与释迦老子见处不别。方 <lb ed="X" n="0261b09"/><lb ed="R055" n="0458b18"/>得真见<persName>佛</persName>。而後可转是经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261b10"/><lb ed="R055" n="0459a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261b1001">在王舍大城。<name role="" type="person">耆阇崛山</name>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261b11"/><lb ed="R055" n="0459a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261b1101"><name role="" type="person">王舍城</name>。乃<name role="" type="person">摩竭陀国</name>之属境。昔有千国王。遭飞行 <lb ed="X" n="0261b12"/><lb ed="R055" n="0459a03"/>罗刹之难。後既得脱。同愿修道。共立舍于此。故曰 <lb ed="X" n="0261b13"/><lb ed="R055" n="0459a04"/>王舍。一云。彼土人民。七次作舍。七度被焚。佥曰。我 <lb ed="X" n="0261b14"/><lb ed="R055" n="0459a05"/>等福薄。王有大福。其舍不烧。今当请王舍居之。于 <lb ed="X" n="0261b15"/><lb ed="R055" n="0459a06"/>是各书王舍字于其门。得免。故遂称王舍大城。耆 <lb ed="X" n="0261b16"/><lb ed="R055" n="0459a07"/>阇崛。此云灵鹫。以山形似鹫。故名。又山有五峰。而 <lb ed="X" n="0261b17"/><lb ed="R055" n="0459a08"/>鹫峰居中。即<persName>佛</persName>说法花经处也。若據宗乘中。尘尘 <lb ed="X" n="0261b18"/><lb ed="R055" n="0459a09"/>是<persName>佛</persName>。刹刹是<persName>佛</persName>。心心是<persName>佛</persName>。念念是<persName>佛</persName>。奚止<name role="" type="person">灵鹫山</name> <lb ed="X" n="0261b19"/><lb ed="R055" n="0459a10"/>中黄面老瞿昙也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261b20"/><lb ed="R055" n="0459a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261b2001">与大比丘众。一万人俱。皆得阿罗汉道。其名曰。舍利 <lb ed="X" n="0261b21"/><lb ed="R055" n="0459a12"/>弗。大目犍连。须菩提。如是众等阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261b22"/><lb ed="R055" n="0459a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261b2201">比丘。含怖魔破恶乞士三義。一能令一切众生出 <lb ed="X" n="0261b23"/><lb ed="R055" n="0459a14"/>三界外。天魔怖其境空。二破众生三恶业。转烦恼 <lb ed="X" n="0261b24"/><lb ed="R055" n="0459a15"/>为菩提。三乞食以资身。乞法以济世。阿罗汉。亦含 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0261c" n="0261c"/> <lb ed="X" n="0261c01"/><lb ed="R055" n="0459a16"/>此三義。一杀贪嗔痴贼。断见思二惑。从破恶以得 <lb ed="X" n="0261c02"/><lb ed="R055" n="0459a17"/>名。二不见有一法生。不见有一法灭。故不受後有。 <lb ed="X" n="0261c03"/><lb ed="R055" n="0459a18"/>从怖魔以得称。三堪为福田。受人天供。因乞士以 <lb ed="X" n="0261c04"/><lb ed="R055" n="0459b01"/>成德。此为四果圣人。证五分法身。登无学位。无法 <lb ed="X" n="0261c05"/><lb ed="R055" n="0459b02"/>可学故。舍利弗。此云鹙子。智慧第一。目犍连。此云 <lb ed="X" n="0261c06"/><lb ed="R055" n="0459b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0261c0601" n="0261c0601"/><anchor xml:id="beg0261c0601" n="0261c0601"/>采<anchor xml:id="end0261c0601"/>菽氏。神通第一。须菩提。此云空生。解空第一。此 <lb ed="X" n="0261c07"/><lb ed="R055" n="0459b04"/>经正显实际之体。故绝无表德之词。但以智慧明 <lb ed="X" n="0261c08"/><lb ed="R055" n="0459b05"/>般若。以神通明解脱。以解空明法身。故唯擧三名 <lb ed="X" n="0261c09"/><lb ed="R055" n="0459b06"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0261c0901" n="0261c0901"/><anchor xml:id="beg0261c0901" n="0261c0901"/>已<anchor xml:id="end0261c0901"/>。又阿罗汉有三种。一得决定寂灭声闻罗汉。 <lb ed="X" n="0261c10"/><lb ed="R055" n="0459b07"/>如<persName>佛</persName>在世时。闻法漏尽。即趣涅槃。此同于声闻。只 <lb ed="X" n="0261c11"/><lb ed="R055" n="0459b08"/>求自度而<anchor xml:id="nkr_note_add_0261c1101" n="0261c1101"/><anchor xml:id="beg0261c1101" n="0261c1101"/>已<anchor xml:id="end0261c1101"/>。二修行菩萨行罗汉。如楞严圆通会 <lb ed="X" n="0261c12"/><lb ed="R055" n="0459b09"/>上。虽证四果。为化他故。入菩萨乘。名为迴心大阿 <lb ed="X" n="0261c13"/><lb ed="R055" n="0459b10"/>罗汉。亦即涅槃所称第四依人。名阿罗汉。此住于 <lb ed="X" n="0261c14"/><lb ed="R055" n="0459b11"/>十地。为後学所依止故。三应化<persName>佛</persName>所化罗汉。如过 <lb ed="X" n="0261c15"/><lb ed="R055" n="0459b12"/>去<persName>佛</persName>。退位利生。以本愿善根方便力故。现诸<persName>佛</persName>土。 <lb ed="X" n="0261c16"/><lb ed="R055" n="0459b13"/>生大众中。内秘外现。莊严诸<persName>佛</persName>大会众故。又如<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0261c17"/><lb ed="R055" n="0459b14"/>之大弟子。及继祖嗣化。传<persName>佛</persName>慧命之圣师皆是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261c18"/><lb ed="R055" n="0459b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261c1801">复有菩萨摩诃萨。二千人俱。其名曰。解脱菩萨。心王 <lb ed="X" n="0261c19"/><lb ed="R055" n="0459b16"/>菩萨。无住菩萨。如是等菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261c20"/><lb ed="R055" n="0459b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261c2001">菩萨。为半梵语。具云菩提萨埵。此云觉有情。乃上 <lb ed="X" n="0261c21"/><lb ed="R055" n="0459b18"/>求<persName>佛</persName>果。下化有情之義。摩诃萨。此云大有情。仅擧 <lb ed="X" n="0261c22"/><lb ed="R055" n="0460a01"/>其三。亦用表三德。解脱表悲。心王表智。无住表行 <lb ed="X" n="0261c23"/><lb ed="R055" n="0460a02"/>也。夫菩萨乘。略说有五。一修空无我菩萨。二渐见 <lb ed="X" n="0261c24"/><lb ed="R055" n="0460a03"/><persName>佛</persName>性菩萨。三顿见<persName>佛</persName>性菩萨。四以<persName>如来</persName>自性淸净 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0262a" n="0262a"/> <lb ed="X" n="0262a01"/><lb ed="R055" n="0460a04"/>智。由住行向地及等觉五位。加行起差别智。满普 <lb ed="X" n="0262a02"/><lb ed="R055" n="0460a05"/>贤行。成大慈悲。留惑润生。住世菩萨。五一乘菩萨。 <lb ed="X" n="0262a03"/><lb ed="R055" n="0460a06"/>前四俱属三乘。为权教。後一乘菩萨。为实教。权教 <lb ed="X" n="0262a04"/><lb ed="R055" n="0460a07"/>以诸行为本。实教以明自性根本智为先。证差别 <lb ed="X" n="0262a05"/><lb ed="R055" n="0460a08"/>智为资。权教中。十地位终。方始见性。虽见<persName>佛</persName>性。未 <lb ed="X" n="0262a06"/><lb ed="R055" n="0460a09"/>彰智业。犹假名菩萨。又十地中。次第证十真如。复 <lb ed="X" n="0262a07"/><lb ed="R055" n="0460a10"/>有十真如障。故论云真如既成障。明知权教施设 <lb ed="X" n="0262a08"/><lb ed="R055" n="0460a11"/>假真如。非本真也。十地中菩萨。得三种意生身。初 <lb ed="X" n="0262a09"/><lb ed="R055" n="0460a12"/>二三地。得三摩<g ref="#CB02494">跋</g>提乐<note place="inline">一云三昧乐正受</note>意生身。明住三昧 <lb ed="X" n="0262a10"/><lb ed="R055" n="0460a13"/>乐。从定发正慧故。四五六地。得觉法自性意生身。 <lb ed="X" n="0262a11"/><lb ed="R055" n="0460a14"/>明通达自性法故。七八九十地。得种类俱生无作 <lb ed="X" n="0262a12"/><lb ed="R055" n="0460a15"/>无行意生身。明示现种类无功任运。犹如意生。自 <lb ed="X" n="0262a13"/><lb ed="R055" n="0460a16"/>得乐相故。此皆属权教。祇得意生身。未得智生身。 <lb ed="X" n="0262a14"/><lb ed="R055" n="0460a17"/>又经云。十地差别。如空中鸟迹。如是地位。权施增 <lb ed="X" n="0262a15"/><lb ed="R055" n="0460a18"/>减。皆为顺世引接之说。若一乘实教。始发信心时。 <lb ed="X" n="0262a16"/><lb ed="R055" n="0460b01"/>于十住初心。便悟根本无明住地烦恼。即是诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0262a17"/><lb ed="R055" n="0460b02"/>不动智。盖以自本觉。自觉本心。身心性相。与<persName>佛</persName>无 <lb ed="X" n="0262a18"/><lb ed="R055" n="0460b03"/>二故。如论云。权教小见。乐欲稀奇。菩萨称根。粗施 <lb ed="X" n="0262a19"/><lb ed="R055" n="0460b04"/>接引。令生乐学。方授实门。然不可执化为真。恒迷 <lb ed="X" n="0262a20"/><lb ed="R055" n="0460b05"/>智眼。识权就实。迁入法界之门。有作之法难成。随 <lb ed="X" n="0262a21"/><lb ed="R055" n="0460b06"/>缘无作易办。作者劳而无功。不作随缘自就。无功 <lb ed="X" n="0262a22"/><lb ed="R055" n="0460b07"/>之功。功不虚弃。有功之功。功皆无常。多劫积修。终 <lb ed="X" n="0262a23"/><lb ed="R055" n="0460b08"/>归败壞。不如一念缘起无生。超彼三乘权学。此如 <lb ed="X" n="0262a24"/><lb ed="R055" n="0460b09"/>来实教法门之明训也。台教分藏通别圆四教。以 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0262b" n="0262b"/> <lb ed="X" n="0262b01"/><lb ed="R055" n="0460b10"/>圆教为最。今此会中菩萨。不滞三权。唯登一实者 <lb ed="X" n="0262b02"/><lb ed="R055" n="0460b11"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262b03"/><lb ed="R055" n="0460b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0262b0301">复有长者八万人俱。其名曰。梵行长者。大梵长者。树 <lb ed="X" n="0262b04"/><lb ed="R055" n="0460b13"/>提长者。如是等长者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262b05"/><lb ed="R055" n="0460b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0262b0501">梵此云離欲。以離欲而修淸净行故。大梵。例此可 <lb ed="X" n="0262b06"/><lb ed="R055" n="0460b15"/>知。树提。此云火。其母食毒果<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b0601" n="0262b0601"/><anchor xml:id="beg0262b0601" n="0262b0601"/>已<anchor xml:id="end0262b0601"/>死。火焚其屍。腹裂 <lb ed="X" n="0262b07"/><lb ed="R055" n="0460b16"/>而生。其父请<persName>佛</persName>命名。<persName>佛</persName>云。是儿有大福德故。生于 <lb ed="X" n="0262b08"/><lb ed="R055" n="0460b17"/>猛火中。可即名之。事载涅槃经中。然梵行表解脱。 <lb ed="X" n="0262b09"/><lb ed="R055" n="0460b18"/>大梵表法身。火表般若。长者表真俗不二。如维摩 <lb ed="X" n="0262b10"/><lb ed="R055" n="0461a01"/>诘虽为白衣。奉持沙门淸净律行。虽处居家。不著 <lb ed="X" n="0262b11"/><lb ed="R055" n="0461a02"/>三界。虽明世典。常乐<persName>佛</persName>法。是地位菩萨。示现长者 <lb ed="X" n="0262b12"/><lb ed="R055" n="0461a03"/>身。助扬法化耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262b13"/><lb ed="R055" n="0461a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0262b1301">复有天。龙。夜叉。犍闼婆。阿修罗。迦楼罗。紧那罗。摩睺 <lb ed="X" n="0262b14"/><lb ed="R055" n="0461a05"/>罗伽。人非人等。六十万亿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262b15"/><lb ed="R055" n="0461a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0262b1501">此上总为通序常仪也。天。梵语提婆。龙。梵语那伽。 <lb ed="X" n="0262b16"/><lb ed="R055" n="0461a07"/>夜叉。含勇健暴恶轻捷三義。是天之唱报神。乾闼 <lb ed="X" n="0262b17"/><lb ed="R055" n="0461a08"/>婆。此云香阴。其身出香。以香资阴。是天帝乐神。阿 <lb ed="X" n="0262b18"/><lb ed="R055" n="0461a09"/>修罗。此云具缚。尝与天战败受缚故。迦楼罗。即金 <lb ed="X" n="0262b19"/><lb ed="R055" n="0461a10"/>翅鸟神。紧那罗。此云疑神。似人。头有角。是天帝法 <lb ed="X" n="0262b20"/><lb ed="R055" n="0461a11"/>乐神。摩睺罗伽。即大蟒神。人首蛇身。人非人等。总 <lb ed="X" n="0262b21"/><lb ed="R055" n="0461a12"/>结前八部之众。八部之中。唯天最勝。馀者乘急戒 <lb ed="X" n="0262b22"/><lb ed="R055" n="0461a13"/>缓。即堕其类。<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b2201" n="0262b2201"/><anchor xml:id="beg0262b2201" n="0262b2201"/>已<anchor xml:id="end0262b2201"/>上旧称通序。又名六种成就。一信 <lb ed="X" n="0262b23"/><lb ed="R055" n="0461a14"/>成就。二闻成就。三时成就。四主成就。五处成就。六 <lb ed="X" n="0262b24"/><lb ed="R055" n="0461a15"/>众成就。有此六种。<persName>佛</persName>乃说法。又以一时在会之众。 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0262c" n="0262c"/> <lb ed="X" n="0262c01"/><lb ed="R055" n="0461a16"/>证阿难所闻之法。令後世生信。故称证信序。临入 <lb ed="X" n="0262c02"/><lb ed="R055" n="0461a17"/>灭时。阿难请问。一切经首。当安何语。<persName>佛</persName>言。当云如 <lb ed="X" n="0262c03"/><lb ed="R055" n="0461a18"/>是我闻。一时<persName>佛</persName>在某处。与若干众等。说某经教。及 <lb ed="X" n="0262c04"/><lb ed="R055" n="0461b01"/>入灭後。<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>告众云。<persName>如来</persName>弟子。得神通者。宜 <lb ed="X" n="0262c05"/><lb ed="R055" n="0461b02"/>赴结集。于是俱至<name role="" type="person">耆阇崛山</name>。㮿钵罗窟中<note place="inline">㮿钵罗。乃树名。 <lb ed="X" n="0262c06"/><lb ed="R055" n="0461b03"/><persName>佛</persName>于此树下。成菩提道。故得是名。然因山窟中有树。遂名其窟</note>。结集<persName>如来</persName>大法眼 <lb ed="X" n="0262c07"/><lb ed="R055" n="0461b04"/>藏。时阿难独习漏未尽。初不能入。因是激发。于後 <lb ed="X" n="0262c08"/><lb ed="R055" n="0461b05"/>夜欲过。疲极偃息。却卧就枕。头未至枕。廓然得悟。 <lb ed="X" n="0262c09"/><lb ed="R055" n="0461b06"/>如电光出。暗者见道<note place="inline">出大智度论</note>。当下即证阿罗汉果。 <lb ed="X" n="0262c10"/><lb ed="R055" n="0461b07"/>迦葉复告众云。此阿难比丘。有大智慧。所闻<persName>佛</persName>法。 <lb ed="X" n="0262c11"/><lb ed="R055" n="0461b08"/>如水传器。无有遗馀。可请彼结集。大众默然。迦葉 <lb ed="X" n="0262c12"/><lb ed="R055" n="0461b09"/>告阿难言。汝今宜宣法眼。阿难承命。礼众僧足。陞 <lb ed="X" n="0262c13"/><lb ed="R055" n="0461b10"/>于法座。忽现相好如<persName>佛</persName>。时大众悉皆生三种疑。一 <lb ed="X" n="0262c14"/><lb ed="R055" n="0461b11"/>疑<persName>佛</persName>重生。二疑他方<persName>佛</persName>来。三疑阿难成<persName>佛</persName>。而阿难 <lb ed="X" n="0262c15"/><lb ed="R055" n="0461b12"/>唱如是我闻。众疑顿释。乃至众等欢喜。作礼奉行。 <lb ed="X" n="0262c16"/><lb ed="R055" n="0461b13"/>迦葉。又问诸大众云。阿难所言。不错谬乎。佥曰。诚 <lb ed="X" n="0262c17"/><lb ed="R055" n="0461b14"/>不异<persName>如来</persName>所说。昔<persName>佛</persName>又言。诸<persName>佛</persName>经首。幷同立此。所 <lb ed="X" n="0262c18"/><lb ed="R055" n="0461b15"/>谓<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同也。然序中。有师资主伴。内外护之義。 <lb ed="X" n="0262c19"/><lb ed="R055" n="0461b16"/>又明世出世间。无有不信受者。又须知三界内外。 <lb ed="X" n="0262c20"/><lb ed="R055" n="0461b17"/>若干种姓。总只在一心变现。此心同于<persName>佛</persName>心。即成 <lb ed="X" n="0262c21"/><lb ed="R055" n="0461b18"/><persName>佛</persName>。此心同菩萨心。即成菩萨。至于八部天龙优劣。 <lb ed="X" n="0262c22"/><lb ed="R055" n="0462a01"/>莫不皆由一心变现而成。故此经以本始二觉为 <lb ed="X" n="0262c23"/><lb ed="R055" n="0462a02"/>宗。本觉。谓众生觉性。本自具足。始觉。谓诸<persName>佛</persName>始成 <lb ed="X" n="0262c24"/><lb ed="R055" n="0462a03"/>正觉。能自觉觉他。觉行圆满也。又自觉者。觉知自 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0263a" n="0263a"/> <lb ed="X" n="0263a01"/><lb ed="R055" n="0462a04"/>心。本无生灭。觉他者。觉一切法。无不是如。觉一切 <lb ed="X" n="0263a02"/><lb ed="R055" n="0462a05"/>众生。皆同是<persName>佛</persName>。觉满者。觉自他无异。理事圆融。心 <lb ed="X" n="0263a03"/><lb ed="R055" n="0462a06"/>境交彻。一一遍满法界。又云。诸<persName>佛</persName>成正觉。穷尽万 <lb ed="X" n="0263a04"/><lb ed="R055" n="0462a07"/>法性源。故能透过法界。法界即法性。即一真如心。 <lb ed="X" n="0263a05"/><lb ed="R055" n="0462a08"/>若权教十地菩萨。犹坐在法界量裡。以未能穷尽 <lb ed="X" n="0263a06"/><lb ed="R055" n="0462a09"/>故。然今以始觉契本觉。而知本始之不二。故说此 <lb ed="X" n="0263a07"/><lb ed="R055" n="0462a10"/>一乘实教圆顿之法。直令博地大心凡夫。顿见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0263a08"/><lb ed="R055" n="0462a11"/>性。实乃羽翼教外别传。直指人心见性成<persName>佛</persName>之宗 <lb ed="X" n="0263a09"/><lb ed="R055" n="0462a12"/>者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263a10"/><lb ed="R055" n="0462a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0263a1001">尔时<persName>世尊</persName>四众围绕。为诸大众。说大乘经。名一味真 <lb ed="X" n="0263a11"/><lb ed="R055" n="0462a14"/>实。无相无生。决定实际。本觉利行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263a12"/><lb ed="R055" n="0462a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0263a1201">此别序经中大旨。先述金刚三昧智用之利也。称 <lb ed="X" n="0263a13"/><lb ed="R055" n="0462a16"/><persName>佛</persName>为<persName>世尊</persName>者。道为三界之独尊。德具十种之嘉号。 <lb ed="X" n="0263a14"/><lb ed="R055" n="0462a17"/>非此二字。不足以尽至极之称。然<persName>佛</persName>常观機逗教。 <lb ed="X" n="0263a15"/><lb ed="R055" n="0462a18"/>今当先说大乘。而发起一乘之法。如法花前。先为 <lb ed="X" n="0263a16"/><lb ed="R055" n="0462b01"/>说无量義也。藏中大乘经。凡四十馀部。皆为教菩 <lb ed="X" n="0263a17"/><lb ed="R055" n="0462b02"/>萨法。此经独为<persName>佛</persName>之心印。以<persName>佛</persName>心印一切众生之 <lb ed="X" n="0263a18"/><lb ed="R055" n="0462b03"/>心。使一切众生。皆得契证于<persName>佛</persName>心。且義备而无缺。 <lb ed="X" n="0263a19"/><lb ed="R055" n="0462b04"/>语简而不繁。可谓至极矣。梵语摩诃衍。此云大乘。 <lb ed="X" n="0263a20"/><lb ed="R055" n="0462b05"/>大者。当体立名。乘者。运载之義。如起信论。依于一 <lb ed="X" n="0263a21"/><lb ed="R055" n="0462b06"/>心。显示摩诃衍義。故云。是心真如相。即示摩诃衍 <lb ed="X" n="0263a22"/><lb ed="R055" n="0462b07"/>体故。是心生灭因缘相。能示摩诃衍自体相用故。 <lb ed="X" n="0263a23"/><lb ed="R055" n="0462b08"/>盖其体。即<persName>如来</persName>藏性。相即八识之相。用即八识生 <lb ed="X" n="0263a24"/><lb ed="R055" n="0462b09"/>灭因缘。其立摩诃衍義。谓如一微尘。破为百分。九 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0263b" n="0263b"/> <lb ed="X" n="0263b01"/><lb ed="R055" n="0462b10"/>十九分是无。一分是有。摩诃衍不能勝出。以尙有 <lb ed="X" n="0263b02"/><lb ed="R055" n="0462b11"/>此一分在故。直须百分俱无。摩诃衍始能勝出。以 <lb ed="X" n="0263b03"/><lb ed="R055" n="0462b12"/>能灭尽一切众生。心意识中微细之相。方为大乘 <lb ed="X" n="0263b04"/><lb ed="R055" n="0462b13"/>耳。今云一味。即指一心之法。<persName>佛</persName>说一切法。只为欲 <lb ed="X" n="0263b05"/><lb ed="R055" n="0462b14"/>令众生。明此一心。故自小乘入大乘。分始分终。论 <lb ed="X" n="0263b06"/><lb ed="R055" n="0462b15"/>权论实。说顿说圆。如涅槃经中。尝取醍醐为一味。 <lb ed="X" n="0263b07"/><lb ed="R055" n="0462b16"/>谓<g ref="#CB02206">𤚲</g>乳于牛。从乳出酪。酪出生酥。生酥出熟酥。而 <lb ed="X" n="0263b08"/><lb ed="R055" n="0462b17"/>後成醍醐。以醍醐喩涅槃<persName>佛</persName>性義。谓其从三乘十 <lb ed="X" n="0263b09"/><lb ed="R055" n="0462b18"/>二分教而出。是教乘之极谈。但涅槃只为二乘钝 <lb ed="X" n="0263b10"/><lb ed="R055" n="0463a01"/>根。及末後根熟者说。犹未能畅<persName>佛</persName>本怀。今此是大 <lb ed="X" n="0263b11"/><lb ed="R055" n="0463a02"/>菩萨。特为後世上根利智者请。其所说又不同。经 <lb ed="X" n="0263b12"/><lb ed="R055" n="0463a03"/>中屡称一味。又云无有诸杂味。是真一味醍醐之 <lb ed="X" n="0263b13"/><lb ed="R055" n="0463a04"/>心法也。然心法无形。言说莫及。故曰我宗无语句。 <lb ed="X" n="0263b14"/><lb ed="R055" n="0463a05"/>实无一法与人。若谓有法可说。幷属虚谬。非为一 <lb ed="X" n="0263b15"/><lb ed="R055" n="0463a06"/>味真实。所以<persName>佛</persName>嘱大迦葉偈云。法本法无法。无法 <lb ed="X" n="0263b16"/><lb ed="R055" n="0463a07"/>法亦法。今付无法时。法法何曾法。由此宗门尊宿。 <lb ed="X" n="0263b17"/><lb ed="R055" n="0463a08"/>不立文字。直提向上。有入门便棒。进门便喝。唯以 <lb ed="X" n="0263b18"/><lb ed="R055" n="0463a09"/>機用接人。此从释迦老子最初睹明星。末後拈花 <lb ed="X" n="0263b19"/><lb ed="R055" n="0463a10"/>示众。迦葉破颜微笑处得来。是一大藏教中真骨 <lb ed="X" n="0263b20"/><lb ed="R055" n="0463a11"/>髓。四十九年。三百馀会说不著。唯有此经。略较些 <lb ed="X" n="0263b21"/><lb ed="R055" n="0463a12"/>子。经云。真实者。真如实相也。诸<persName>佛</persName>皆以权实二智 <lb ed="X" n="0263b22"/><lb ed="R055" n="0463a13"/>立教。此经一例显实。盖真如之心。本自无相。无相 <lb ed="X" n="0263b23"/><lb ed="R055" n="0463a14"/>之相。是为实相。所以金刚般若经云。信心淸净。即 <lb ed="X" n="0263b24"/><lb ed="R055" n="0463a15"/>生实相。当知是为第一稀有功德。夫信心淸净者。 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0263c" n="0263c"/> <lb ed="X" n="0263c01"/><lb ed="R055" n="0463a16"/>谓信得此心淸净。即生实相之功德矣。又须知实 <lb ed="X" n="0263c02"/><lb ed="R055" n="0463a17"/>相之相。为众相所依。而众相以无相为本也。须知 <lb ed="X" n="0263c03"/><lb ed="R055" n="0463a18"/>无相。本即法身。无相之心。即是无生。又一切法空 <lb ed="X" n="0263c04"/><lb ed="R055" n="0463b01"/>即无相。一切心空即无生。无生即解脱義。决定者。 <lb ed="X" n="0263c05"/><lb ed="R055" n="0463b02"/>不移易也。于一切法。俱不可得。此心不可移易。是 <lb ed="X" n="0263c06"/><lb ed="R055" n="0463b03"/>为实际。即般若義。法身般若解脱。为涅槃三德秘 <lb ed="X" n="0263c07"/><lb ed="R055" n="0463b04"/>藏。又此三德。由翻三杂染故。翻结业为解脱。而缚 <lb ed="X" n="0263c08"/><lb ed="R055" n="0463b05"/>脱不二。翻烦恼为菩提。而烦恼菩提不二。翻幻化 <lb ed="X" n="0263c09"/><lb ed="R055" n="0463b06"/>为法身。而心体離念。本即法身。若得此法身解脱 <lb ed="X" n="0263c10"/><lb ed="R055" n="0463b07"/>般若。即同诸<persName>佛</persName>始觉。夫本觉是众生之正因。有因 <lb ed="X" n="0263c11"/><lb ed="R055" n="0463b08"/>必有果。犹从本必获利。如人种禾成熟。以刀刈取。 <lb ed="X" n="0263c12"/><lb ed="R055" n="0463b09"/>是必得之物。故利字。取以刀刈禾之義。然众生既 <lb ed="X" n="0263c13"/><lb ed="R055" n="0463b10"/>有本觉之因。是必获始觉之果。而法身解脱般若。 <lb ed="X" n="0263c14"/><lb ed="R055" n="0463b11"/>皆由本觉所出之利而行。故此为金刚三昧之用。 <lb ed="X" n="0263c15"/><lb ed="R055" n="0463b12"/>而明一切智智之境界也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263c16"/><lb ed="R055" n="0463b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0263c1601">若闻是经。乃至受持一四句偈。是人则为入<persName>佛</persName>智地。 <lb ed="X" n="0263c17"/><lb ed="R055" n="0463b14"/>能以方便教化众生。为一切众生。作大知识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263c18"/><lb ed="R055" n="0463b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0263c1801">此明悉昙之益。悉。遍也。檀。梵语具云檀那。此云施。 <lb ed="X" n="0263c19"/><lb ed="R055" n="0463b16"/>华梵兼擧。故曰悉昙。有四种。一世界悉昙。令众生 <lb ed="X" n="0263c20"/><lb ed="R055" n="0463b17"/>得欢喜益。如阴界入等一切名相隔别。名为世界。 <lb ed="X" n="0263c21"/><lb ed="R055" n="0463b18"/><persName>佛</persName>随众生乐闻。分别而说。令得正见。二为人悉昙。 <lb ed="X" n="0263c22"/><lb ed="R055" n="0464a01"/>令众生得生善益。如<persName>佛</persName>说法。必先观众生心行。然 <lb ed="X" n="0263c23"/><lb ed="R055" n="0464a02"/>後为说。令其信乐生善。三对治悉昙。令众生得灭 <lb ed="X" n="0263c24"/><lb ed="R055" n="0464a03"/>恶益。如<persName>佛</persName>所说法。皆应病与药。令其破恶。四第一 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0264a" n="0264a"/> <lb ed="X" n="0264a01"/><lb ed="R055" n="0464a04"/>義悉昙。令众生得道。如<persName>佛</persName>知众生根熟。为其说法。 <lb ed="X" n="0264a02"/><lb ed="R055" n="0464a05"/>即得开悟。<persName>佛</persName>以此四。法遍施一切众生。故名四悉 <lb ed="X" n="0264a03"/><lb ed="R055" n="0464a06"/>檀也。大论云。四悉昙。具摄八万四千法藏。十二部 <lb ed="X" n="0264a04"/><lb ed="R055" n="0464a07"/>经。故台教以之释法花也。今此经。如无相。无生。觉 <lb ed="X" n="0264a05"/><lb ed="R055" n="0464a08"/>利。实际。性空。<persName>如来</persName>藏等。各各名相隔别。即世界義。 <lb ed="X" n="0264a06"/><lb ed="R055" n="0464a09"/>闻持悟入。以之转化。即为人義。以一乘破三乘之 <lb ed="X" n="0264a07"/><lb ed="R055" n="0464a10"/>法。一味除诸味之异。即对治義。若闻一心之法。廓 <lb ed="X" n="0264a08"/><lb ed="R055" n="0464a11"/>然顿悟。即第一義。然第一義中。闻者无法可闻。受 <lb ed="X" n="0264a09"/><lb ed="R055" n="0464a12"/>者无法可受。持者无法可持。所云一四句偈。亦是 <lb ed="X" n="0264a10"/><lb ed="R055" n="0464a13"/>为人方便。究竟无一字可得。此是四悉之正意。若 <lb ed="X" n="0264a11"/><lb ed="R055" n="0464a14"/>失此意。即著于法。不名大乘。若得此意。但为众生 <lb ed="X" n="0264a12"/><lb ed="R055" n="0464a15"/>故。随时说法。自他俱无所著。方是入<persName>佛</persName>智地。然亦 <lb ed="X" n="0264a13"/><lb ed="R055" n="0464a16"/>实无<persName>佛</persName>智地之可入。是为真入。如是。始能以方便 <lb ed="X" n="0264a14"/><lb ed="R055" n="0464a17"/>教化众生也。夫義之所在曰方。俯顺機宜曰便。以 <lb ed="X" n="0264a15"/><lb ed="R055" n="0464a18"/>正道诲人曰教。躬行于上。风动于下曰化。众生者。 <lb ed="X" n="0264a16"/><lb ed="R055" n="0464b01"/>以三缘五阴四大。众法相生得名。又曰。众共生世。 <lb ed="X" n="0264a17"/><lb ed="R055" n="0464b02"/>故名众生。又<persName>佛</persName>之方便。大约不出三种。正方便。说 <lb ed="X" n="0264a18"/><lb ed="R055" n="0464b03"/>三乘法。巧方便。说大乘法。异方便。显第一義。若无 <lb ed="X" n="0264a19"/><lb ed="R055" n="0464b04"/>方便。绝无开口处。即拈花微笑。与从上宗祖。拈槌 <lb ed="X" n="0264a20"/><lb ed="R055" n="0464b05"/>竖拂。行棒用喝。亦属异方便。又此方便。<persName>佛</persName>从观树 <lb ed="X" n="0264a21"/><lb ed="R055" n="0464b06"/>经行。悟过去诸<persName>佛</persName>说法仪式。将自<anchor xml:id="nkr_note_add_0264a2101" n="0264a2101"/><anchor xml:id="beg0264a2101" n="0264a2101"/>己<anchor xml:id="end0264a2101"/>睹星所悟之 <lb ed="X" n="0264a22"/><lb ed="R055" n="0464b07"/>道。始而从实开权。终则废权显实。中间演出三乘 <lb ed="X" n="0264a23"/><lb ed="R055" n="0464b08"/>十二分教。如树本是一。因分枝发干以成其大。而 <lb ed="X" n="0264a24"/><lb ed="R055" n="0464b09"/>终归乎一。故三乘十二分教。皆为枝末。皆是方便。 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0264b" n="0264b"/> <lb ed="X" n="0264b01"/><lb ed="R055" n="0464b10"/>又须知时识宜。知真识妄。知病识药。方可用此方 <lb ed="X" n="0264b02"/><lb ed="R055" n="0464b11"/>便为人。如经云。善知教化之法。善知修道之人。善 <lb ed="X" n="0264b03"/><lb ed="R055" n="0464b12"/>知教化之过。善知修道之过。知此四法。名善知识。 <lb ed="X" n="0264b04"/><lb ed="R055" n="0464b13"/>又经云善解空无相无作。了达诸法。究竟平等。性 <lb ed="X" n="0264b05"/><lb ed="R055" n="0464b14"/>相如如。住于实际。于毕竟空中。炽燃建立。是名真 <lb ed="X" n="0264b06"/><lb ed="R055" n="0464b15"/>善知识。故称善知识。为<persName>天人师</persName>。大不容易。所以黄 <lb ed="X" n="0264b07"/><lb ed="R055" n="0464b16"/>蘗和尙云。诸方尽是噇酒糟汉。还知大唐国裡无 <lb ed="X" n="0264b08"/><lb ed="R055" n="0464b17"/>禅师么。时有僧问。诸方匡徒领众又如何。蘗曰。不 <lb ed="X" n="0264b09"/><lb ed="R055" n="0464b18"/>道无禅。只是无师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264b10"/><lb ed="R055" n="0465a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0264b1001"><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0264b1001" n="0264b1001"/><anchor xml:id="beg0264b1001" n="0264b1001"/>已<anchor xml:id="end0264b1001"/>。结跏趺坐。即入金刚三昧。身心不动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264b11"/><lb ed="R055" n="0465a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0264b1101">此示三昧之体。乃是<persName>世尊</persName>正说法处。一经之大宗 <lb ed="X" n="0264b12"/><lb ed="R055" n="0465a03"/>大旨。从此而立。然此金刚三昧。实为一切三昧之 <lb ed="X" n="0264b13"/><lb ed="R055" n="0465a04"/>母。前以用发明。此依体建立。其体即法性身。所谓 <lb ed="X" n="0264b14"/><lb ed="R055" n="0465a05"/>实相无相是也。其用即一切智智。所谓宗通说通 <lb ed="X" n="0264b15"/><lb ed="R055" n="0465a06"/>是也。又从体立喩。如大圆镜。从体发用。则随事应 <lb ed="X" n="0264b16"/><lb ed="R055" n="0465a07"/>现。又立此金刚二字为名。非取喩也。以其法性之 <lb ed="X" n="0264b17"/><lb ed="R055" n="0465a08"/>身。体本坚密。故曰金刚。又以情亡智现。凡圣俱尽。 <lb ed="X" n="0264b18"/><lb ed="R055" n="0465a09"/>心无动乱。无得无证。无生无灭。即是金刚正见。若 <lb ed="X" n="0264b19"/><lb ed="R055" n="0465a10"/>心称此理。是则名为金刚正定。此三昧中境界。非 <lb ed="X" n="0264b20"/><lb ed="R055" n="0465a11"/>可以言语形容。直须心与理合。智与境泯。方始相 <lb ed="X" n="0264b21"/><lb ed="R055" n="0465a12"/>应。故淸凉疏云。理显故。见法性身。智明故。见<persName>佛</persName>智 <lb ed="X" n="0264b22"/><lb ed="R055" n="0465a13"/>身。理智冥一。见无碍身。此三种身。真所谓如人饮 <lb ed="X" n="0264b23"/><lb ed="R055" n="0465a14"/>水。冷暖自知。若在言说。尽是方便开权。只此无言 <lb ed="X" n="0264b24"/><lb ed="R055" n="0465a15"/>说处。真是显实。正与<name role="" type="person">摩竭提国</name>掩室一般。所谓全 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0264c" n="0264c"/> <lb ed="X" n="0264c01"/><lb ed="R055" n="0465a16"/>提正令时也。当时只有文殊大士。与迦葉头陀。识 <lb ed="X" n="0264c02"/><lb ed="R055" n="0465a17"/>得黄面老子做处。所以一日见<persName>世尊</persName>纔陞座。大众 <lb ed="X" n="0264c03"/><lb ed="R055" n="0465a18"/>集定。文殊便白槌云。谛观法王法。法王法如是。世 <lb ed="X" n="0264c04"/><lb ed="R055" n="0465b01"/>尊便下座。又一日<persName>世尊</persName>陞座。迦葉白槌云。<persName>世尊</persName>说 <lb ed="X" n="0264c05"/><lb ed="R055" n="0465b02"/>法竟。<persName>世尊</persName>便下座。如是。方得剿绝文字言说。实義 <lb ed="X" n="0264c06"/><lb ed="R055" n="0465b03"/>始显。然则事无一向。前此<anchor xml:id="nkr_note_add_0264c0601" n="0264c0601"/><anchor xml:id="beg0264c0601" n="0264c0601"/>已<anchor xml:id="end0264c0601"/>显语秘密。今此结跏 <lb ed="X" n="0264c07"/><lb ed="R055" n="0465b04"/>趺坐。是身秘密。入金刚三昧。是心秘密。身心秘密。 <lb ed="X" n="0264c08"/><lb ed="R055" n="0465b05"/>故曰不动。今人若向此处。识得黄面老子。全身独 <lb ed="X" n="0264c09"/><lb ed="R055" n="0465b06"/>露底面目。方见灵山一会。俨然未散。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264c10"/><lb ed="R055" n="0465b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0264c1001">尔时众中。有一比丘。名曰阿伽陀。从座而起。合掌胡 <lb ed="X" n="0264c11"/><lb ed="R055" n="0465b08"/>跪。欲宣此義。而说偈言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264c12"/><lb ed="R055" n="0465b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0264c1201">此请<persName>佛</persName>宣化。先叙发起之端。夫<persName>如来</persName>虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0264c1201" n="0264c1201"/><anchor xml:id="beg0264c1201" n="0264c1201"/>已<anchor xml:id="end0264c1201"/>默示法 <lb ed="X" n="0264c13"/><lb ed="R055" n="0465b10"/>旨。一众罔知。今乃请<persName>佛</persName>再转法轮。即属方便。即是 <lb ed="X" n="0264c14"/><lb ed="R055" n="0465b11"/>流通矣。比丘以诸法空为座。此从法空而起也。合 <lb ed="X" n="0264c15"/><lb ed="R055" n="0465b12"/>掌表一心敬顺。䠒跪表折节钦承。教中以左右表 <lb ed="X" n="0264c16"/><lb ed="R055" n="0465b13"/>邪正。右顺为正。左逆为邪。如云。菩萨礼敬诸<persName>佛</persName>。当 <lb ed="X" n="0264c17"/><lb ed="R055" n="0465b14"/>发愿言。我今五轮礼<persName>佛</persName>足。为断五道離五盖。愿令 <lb ed="X" n="0264c18"/><lb ed="R055" n="0465b15"/>一切诸众生。安住五通具五眼。愿我右膝著地时。 <lb ed="X" n="0264c19"/><lb ed="R055" n="0465b16"/>令诸众生得正觉。愿我左膝著地时。令诸众生離 <lb ed="X" n="0264c20"/><lb ed="R055" n="0465b17"/>邪见。愿我右手著地时。如<persName>佛</persName>坐于金刚座。右手指 <lb ed="X" n="0264c21"/><lb ed="R055" n="0465b18"/>地为震动。一时疾证大菩提。愿我左手著地时。摄 <lb ed="X" n="0264c22"/><lb ed="R055" n="0466a01"/>诸外道入正道。愿我头顶著地时。令诸众生離憍 <lb ed="X" n="0264c23"/><lb ed="R055" n="0466a02"/>慢。成就<persName>如来</persName>无见顶。義出普贤行愿中。诸经之偈 <lb ed="X" n="0264c24"/><lb ed="R055" n="0466a03"/>有二。如十二分教中。祗夜伽陀是也。祗夜。此云重 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0265a" n="0265a"/> <lb ed="X" n="0265a01"/><lb ed="R055" n="0466a04"/>颂。颂前长行。为增明其義。或者为钝根褈说。或因 <lb ed="X" n="0265a02"/><lb ed="R055" n="0466a05"/>後至未闻。重为宣说。此会无此三种。故无重颂。伽 <lb ed="X" n="0265a03"/><lb ed="R055" n="0466a06"/>陀。此云讽颂。节略其義。言简理备。以便讽诵故。又 <lb ed="X" n="0265a04"/><lb ed="R055" n="0466a07"/>云孤起颂。義不褈复。故名孤起。即此偈是也。今比 <lb ed="X" n="0265a05"/><lb ed="R055" n="0466a08"/>丘即以命名。盖亦表此。又翻译名義云。阿伽陀。药 <lb ed="X" n="0265a06"/><lb ed="R055" n="0466a09"/>名。此云普去。能去众病。又云。阿者入无生義。又翻 <lb ed="X" n="0265a07"/><lb ed="R055" n="0466a10"/>无来无去。又云无底。此以多義。故不翻。其所说偈。 <lb ed="X" n="0265a08"/><lb ed="R055" n="0466a11"/>深得<persName>如来</persName>三昧之義。所以起悲济之用。申劝问之 <lb ed="X" n="0265a09"/><lb ed="R055" n="0466a12"/>偈。以发起一乘悉昙法益也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265a10"/><lb ed="R055" n="0466a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0265a1001">大慈满足尊。智慧通无碍。廣度众生故。说于一谛義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265a11"/><lb ed="R055" n="0466a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0265a1101">此赞美<persName>佛</persName>德。言<persName>如来</persName>大慈。实为万德满足之至尊。 <lb ed="X" n="0265a12"/><lb ed="R055" n="0466a15"/>其智慧。能通达一切而无所碍。今为廣度三有众 <lb ed="X" n="0265a13"/><lb ed="R055" n="0466a16"/>生。故说于一心谛实之義耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265a14"/><lb ed="R055" n="0466a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0265a1401">皆以一味道。终不以小乘。所说義味处。皆悉離不实。 <lb ed="X" n="0265a15"/><lb ed="R055" n="0466a18"/>入诸<persName>佛</persName>智地。决定真实际。闻者皆出世。无有不解脱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265a16"/><lb ed="R055" n="0466b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0265a1601">此称颂大乘。言<persName>如来</persName>今者不同馀时。皆示以一味 <lb ed="X" n="0265a17"/><lb ed="R055" n="0466b02"/>醍醐无上之道。终不以小乘法而为化度也。且今 <lb ed="X" n="0265a18"/><lb ed="R055" n="0466b03"/>所说一实之義。一味之道。皆離于虚谬不实。直令 <lb ed="X" n="0265a19"/><lb ed="R055" n="0466b04"/>众生入诸<persName>佛</persName>自觉圣智之地。至于决定不移。真如 <lb ed="X" n="0265a20"/><lb ed="R055" n="0466b05"/>实际而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0265a2001" n="0265a2001"/><anchor xml:id="beg0265a2001" n="0265a2001"/>已<anchor xml:id="end0265a2001"/>。今世後世。有闻此法者。皆得出于世 <lb ed="X" n="0265a21"/><lb ed="R055" n="0466b06"/>间。更无有一众生而不得解脱者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265a22"/><lb ed="R055" n="0466b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0265a2201">无量诸菩萨。皆悉度众生。为众廣深问。知法寂灭相。 <lb ed="X" n="0265a23"/><lb ed="R055" n="0466b08"/>入于决定处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265a24"/><lb ed="R055" n="0466b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0265a2401">此劝众廣问。言菩萨皆以度生为怀。自虽无疑。何 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0265b" n="0265b"/> <lb ed="X" n="0265b01"/><lb ed="R055" n="0466b10"/>不为後世众生。问于出世之道。又须极其廣远甚 <lb ed="X" n="0265b02"/><lb ed="R055" n="0466b11"/>深。非止浅少而<anchor xml:id="nkr_note_add_0265b0201" n="0265b0201"/><anchor xml:id="beg0265b0201" n="0265b0201"/>已<anchor xml:id="end0265b0201"/>。必当令诸众生。知一切法性本 <lb ed="X" n="0265b03"/><lb ed="R055" n="0466b12"/>来寂灭之相。入于决定实际。而後可也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265b04"/><lb ed="R055" n="0466b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0265b0401"><persName>如来</persName>智方便。当为入实说。随顺皆一乘。无有诸杂味。 <lb ed="X" n="0265b05"/><lb ed="R055" n="0466b14"/>犹如一雨润。众草皆悉荣。随其性各异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265b06"/><lb ed="R055" n="0466b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0265b0601">此请<persName>佛</persName>垂训。言<persName>如来</persName>具足大智。一切皆随宜俯顺 <lb ed="X" n="0265b07"/><lb ed="R055" n="0466b16"/>善为方便。若有所问。必当为後世众生。分别其入 <lb ed="X" n="0265b08"/><lb ed="R055" n="0466b17"/>于实际之说。令一切法。无不随顺。皆归于一乘醍 <lb ed="X" n="0265b09"/><lb ed="R055" n="0466b18"/>醐之味。则无有诸杂味。间错于其间矣。然从前法 <lb ed="X" n="0265b10"/><lb ed="R055" n="0467a01"/>立三乘。性分五种。总为权教。今言一味一乘。正显 <lb ed="X" n="0265b11"/><lb ed="R055" n="0467a02"/>其实。又今此一雨所润。盖言无大无小。皆获一乘 <lb ed="X" n="0265b12"/><lb ed="R055" n="0467a03"/>之法雨也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265b13"/><lb ed="R055" n="0467a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0265b1301">一味之法润。普充于一切。如彼一雨润。皆长菩提芽。 <lb ed="X" n="0265b14"/><lb ed="R055" n="0467a05"/>入金刚三昧。证法真实定。决定断疑悔。一法之印成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265b15"/><lb ed="R055" n="0467a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0265b1501">此明得法转利。言菩萨若得此一味法雨之润。则 <lb ed="X" n="0265b16"/><lb ed="R055" n="0467a07"/>普充于一切众生。亦如一雨之润众草。则必同得 <lb ed="X" n="0265b17"/><lb ed="R055" n="0467a08"/>敷荣擢曜。今法雨之润众生。则皆能长菩提智慧 <lb ed="X" n="0265b18"/><lb ed="R055" n="0467a09"/>之芽。又且能令其同入于金刚三昧。而证法身真 <lb ed="X" n="0265b19"/><lb ed="R055" n="0467a10"/>如实际之定矣。夫如是。则後世众生。决定永断二 <lb ed="X" n="0265b20"/><lb ed="R055" n="0467a11"/>乘之疑之悔。自得一法之印成。此義即同森罗及 <lb ed="X" n="0265b21"/><lb ed="R055" n="0467a12"/>万象。一法之所印。教中谓之海印三昧。万象。喩诸 <lb ed="X" n="0265b22"/><lb ed="R055" n="0467a13"/>法相。海。喩一真如心也。然比丘劝众廣问。欲以正 <lb ed="X" n="0265b23"/><lb ed="R055" n="0467a14"/>法转化众生。正是第一義悉昙。昔<persName>佛</persName>之说法。皆具 <lb ed="X" n="0265b24"/><lb ed="R055" n="0467a15"/>四悉昙。如大智度论龙树菩萨所说。而宗门虽教 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0265c" n="0265c"/> <lb ed="X" n="0265c01"/><lb ed="R055" n="0467a16"/>外别传。亦用此应機说法。且夫分四悉昙者。缘众 <lb ed="X" n="0265c02"/><lb ed="R055" n="0467a17"/>生根器不等。闻<persName>佛</persName>一音演说。各各随类得解。故分 <lb ed="X" n="0265c03"/><lb ed="R055" n="0467a18"/>为四。然前三。谓之三益。是世谛。是心所行处。後第 <lb ed="X" n="0265c04"/><lb ed="R055" n="0467b01"/>一義。谓之一道。是真谛。直是言语道断。心行处灭。 <lb ed="X" n="0265c05"/><lb ed="R055" n="0467b02"/>若上根利智。浅闻深悟。直明第一義。则不必用前 <lb ed="X" n="0265c06"/><lb ed="R055" n="0467b03"/>三悉昙矣。中下之機。不能领会。师家婆心真切。只 <lb ed="X" n="0265c07"/><lb ed="R055" n="0467b04"/>得与其入泥入水。故不免前三悉昙也。今宗门中。 <lb ed="X" n="0265c08"/><lb ed="R055" n="0467b05"/>欲令人悟道。先以人世虚假勉之。後以生死二字 <lb ed="X" n="0265c09"/><lb ed="R055" n="0467b06"/>激之。此即是世界悉昙。根性有利钝。察其機宜。或 <lb ed="X" n="0265c10"/><lb ed="R055" n="0467b07"/>示以棒喝。或示以言句。是为人悉昙。既而痛下钳 <lb ed="X" n="0265c11"/><lb ed="R055" n="0467b08"/>锤。敲骨取髓。辨魔拣异。夺食驱耕。是对治悉昙。觌 <lb ed="X" n="0265c12"/><lb ed="R055" n="0467b09"/>面一機。箭锋相拄。豁然<g ref="#CB01403">㘞</g>地而悟。是第一義悉昙。 <lb ed="X" n="0265c13"/><lb ed="R055" n="0467b10"/>然前三悉昙。乃为钝根之所设耳。又须知世界中 <lb ed="X" n="0265c14"/><lb ed="R055" n="0467b11"/>有为人。为人中有对治。对治中有第一義。而第一 <lb ed="X" n="0265c15"/><lb ed="R055" n="0467b12"/>義中。无前三悉昙也。若推而廣之。凡有言句棒喝。 <lb ed="X" n="0265c16"/><lb ed="R055" n="0467b13"/>皆具四悉昙。如若有若无。若即有即无。若非有非 <lb ed="X" n="0265c17"/><lb ed="R055" n="0467b14"/>无。是世界。辩论此四句。是为人。以有破断见。以无 <lb ed="X" n="0265c18"/><lb ed="R055" n="0467b15"/>破常见。是对治。離四句百非。直下悟去。是第一義。 <lb ed="X" n="0265c19"/><lb ed="R055" n="0467b16"/>又如擧竹篦字话。唤著则触。不唤则背。是世界。令 <lb ed="X" n="0265c20"/><lb ed="R055" n="0467b17"/>人向无触背处道一句。是为人。一切总不得。扫尽 <lb ed="X" n="0265c21"/><lb ed="R055" n="0467b18"/>种种意解。是对治。若悟纔开口便打。是第一義。又 <lb ed="X" n="0265c22"/><lb ed="R055" n="0468a01"/>如一切言句棒喝。是世界。以此应機说法。是为人。 <lb ed="X" n="0265c23"/><lb ed="R055" n="0468a02"/>断人一切文字解会。是对治。令人向機下契悟。是 <lb ed="X" n="0265c24"/><lb ed="R055" n="0468a03"/>第一義。至于五家纲宗旨趣。各各不相混乱。是世 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0266a" n="0266a"/> <lb ed="X" n="0266a01"/><lb ed="R055" n="0468a04"/>界。互相阐扬。是为人。破人颟顸<persName>佛</persName>性儱侗真如。是 <lb ed="X" n="0266a02"/><lb ed="R055" n="0468a05"/>对治。一句中具玄要。分宾主。辨权实。明照用。双放 <lb ed="X" n="0266a03"/><lb ed="R055" n="0468a06"/>双收。同生同死。一切即一。一即一切。直下法法透 <lb ed="X" n="0266a04"/><lb ed="R055" n="0468a07"/>过。事事无碍。是第一義。此又岂非宗门中。以四悉 <lb ed="X" n="0266a05"/><lb ed="R055" n="0468a08"/>檀应機说法者乎。倘师家锻炼。或有不能开发初 <lb ed="X" n="0266a06"/><lb ed="R055" n="0468a09"/>機者。则不能用世界悉昙也。或有不能提<g ref="#CB00727">奖</g>中下 <lb ed="X" n="0266a07"/><lb ed="R055" n="0468a10"/>根器者。则不能用为人悉昙也。或有不能解黏去 <lb ed="X" n="0266a08"/><lb ed="R055" n="0468a11"/>缚出楔抽钉者。则不能用对治悉昙也。或有不能 <lb ed="X" n="0266a09"/><lb ed="R055" n="0468a12"/>显大機。发大用。开凿人天正眼者。则不能用第一 <lb ed="X" n="0266a10"/><lb ed="R055" n="0468a13"/>義悉昙也。如入门便棒。进门便<g ref="#CB18120">𪡓</g>。直用第一義悉 <lb ed="X" n="0266a11"/><lb ed="R055" n="0468a14"/>檀。故中论云。为向道人说四句。如快马见鞭影。即 <lb ed="X" n="0266a12"/><lb ed="R055" n="0468a15"/>入正路。亦此意也。又前三悉昙。乃善诱曲导之教。 <lb ed="X" n="0266a13"/><lb ed="R055" n="0468a16"/>如说有说空。说渐说顿。说始说终。说权说实。後第 <lb ed="X" n="0266a14"/><lb ed="R055" n="0468a17"/>一義。直显一心之法。故除拈花直指外。唯此经契 <lb ed="X" n="0266a15"/><lb ed="R055" n="0468a18"/>同耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266a16"/><lb ed="R055" n="0468b01"/><cb:div type="w"><head>音释</head> <lb ed="X" n="0266a17"/><lb ed="R055" n="0468b02"/><cb:div type="note"><entry><form>般</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1702" cb:place="inline"><note place="inline">北末切。半入声</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>若</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1709" cb:place="inline"><note place="inline">尔者切。音惹。般若兰若皆从此</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>欠</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1722" cb:place="inline"><note place="inline">谦去声。诃欠。开口呵气也。又欠伸。意阑则 <lb ed="X" n="0266a18"/><lb ed="R055" n="0468b03"/>欠。体疲则伸</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>呿</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1807" cb:place="inline"><note place="inline">音恰。张口貌</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>盼</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1813" cb:place="inline"><note place="inline">攀去声。目顾也。俗作盼</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>∴</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1823" cb:place="inline"><note place="inline">即伊字</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>注</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1827" cb:place="inline"><note place="inline">音著。记物曰注。 <lb ed="X" n="0266a19"/><lb ed="R055" n="0468b04"/>与註同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>粕</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1905" cb:place="inline"><note place="inline">音朴。糟滓也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>崛</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1911" cb:place="inline"><note place="inline">音倔</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鹫</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1914" cb:place="inline"><note place="inline">音袖。鸟名</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>刹</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1919" cb:place="inline"><note place="inline">音察。幡柱也。有能得一法。即建幡告远。故 <lb ed="X" n="0266a20"/><lb ed="R055" n="0468b05"/>称刹</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瞿</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2004" cb:place="inline"><note place="inline">音渠。瞿昙<persName>佛</persName>姓</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>揵</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2011" cb:place="inline"><note place="inline">音乾</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>埵</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2014" cb:place="inline"><note place="inline">音朵</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>例</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2017" cb:place="inline"><note place="inline">音丽。比也。类也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>闼</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2024" cb:place="inline"><note place="inline">音獭</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蟒</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2027" cb:place="inline"><note place="inline">音莽</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>葉</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2030" cb:place="inline"><note place="inline">音摄</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>佥</form> <lb ed="X" n="0266a21"/><lb ed="R055" n="0468b06"/><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2101"><note place="inline">音迁。咸也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>博</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2106" cb:place="inline"><note place="inline">邦入声。博地大也。博学廣也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>逗</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2118" cb:place="inline"><note place="inline">音豆。以言投機也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>衍</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2126" cb:place="inline"><note place="inline">音演</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB00014">𤚲</g></form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2129" cb:place="inline"><note place="inline">音遘。取牛乳也</note>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0266a22"/><lb ed="R055" n="0468b07"/><entry><form>酥</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2202" cb:place="inline"><note place="inline">音苏。牛乳为之</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>酪</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2209" cb:place="inline"><note place="inline">音洛。乳浆</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>醍</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2214" cb:place="inline"><note place="inline">音提</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>醐</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2217" cb:place="inline"><note place="inline">音乎。醍醐酪之精液</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>刈</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2226" cb:place="inline"><note place="inline">音艺。割也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>俯</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2231" cb:place="inline"><note place="inline">音府。下也。 <lb ed="X" n="0266a23"/><lb ed="R055" n="0468b08"/>曲也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>噇</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2304" cb:place="inline"><note place="inline">音床。不择而食也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>匡</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2312" cb:place="inline"><note place="inline">自正正人曰匡</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>剿</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2319" cb:place="inline"><note place="inline">焦上声。剿除也。今误作剿</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>谛</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2330" cb:place="inline"><note place="inline">音帝。精義入神 <lb ed="X" n="0266a24"/><lb ed="R055" n="0468b09"/>曰谛。如真谛圣谛谛观谛听谛当之类</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>擢</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2417" cb:place="inline"><note place="inline">音浊。拔也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB01403">㘞</g></form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2422" cb:place="inline"><note place="inline">和去声。猛然自省之声。又与哇同。即人初 <pb ed="X" xml:id="X35.0652.0266b" n="0266b"/> <lb ed="X" n="0266b01"/><lb ed="R055" n="0468b10"/>生落地之声</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>阐</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0107" cb:place="inline"><note place="inline">彻上声。发明也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>颟</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0114" cb:place="inline"><note place="inline">音瞒</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>顸</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0117" cb:place="inline"><note place="inline">音憨。颟顸曚昧不明。之状</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>儱</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0128" cb:place="inline"><note place="inline">音垄</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>侗</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0131" cb:place="inline"><note place="inline">音通。儱侗 <lb ed="X" n="0266b02"/><lb ed="R055" n="0468b11"/>不能辨析也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>黏</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0207" cb:place="inline"><note place="inline">音严。俗作粘</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>楔</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0213" cb:place="inline"><note place="inline">音屑。楔子破木之锥</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0266b03"/><lb ed="R055" n="0468b12"/> <lb ed="X" n="0266b04"/><lb ed="R055" n="0468b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金刚三昧经通宗记卷第一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0254b0301" to="#end0254b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254b1101" to="#end0254b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0256c1801" to="#end0256c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257b2101" to="#end0257b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257b2301" to="#end0257b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0258b1501" to="#end0258b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0259a0901" to="#end0259a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">抵</lem><rdg wit="#wit.orig">抵</rdg></app> <app from="#beg0259a1001" to="#end0259a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260c1801" to="#end0260c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261a0501" to="#end0261a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261c0601" to="#end0261c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0261c0901" to="#end0261c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261c1101" to="#end0261c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0262b0601" to="#end0262b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0262b2201" to="#end0262b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0264a2101" to="#end0264a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0264b1001" to="#end0264b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0264c0601" to="#end0264c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0264c1201" to="#end0264c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0265a2001" to="#end0265a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0265b0201" to="#end0265b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0254b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254b0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0256c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0256c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0258b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0258b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0259a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0259a0901">抵【CB】，抵【卍续】</note> <note n="0259a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0259a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261c0601">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0261c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0262b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0262b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0264a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0264a2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0264b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0264b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0264c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0264c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0264c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0264c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0265a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0265a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0265b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0265b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>